(1086 S.K. m. 230) (2004 S.K. 72)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir Asliye 2. Ticaret Mahkemesince verilen 21.2.1989 tarih ve 403-69 sayılı hükmün temyizen tetkiki davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, davacıların yönetim kurulu üyesi bulundukları dava dışı bir anonim şirketin 1.5.1985 tarihli sözleşmeyle davalı Remzi'nin otelini on yıllığına kiraladığını, davalı-kiralayanın kira bedellerinin ödeneceğine dair davacılardan şahsi teminat istediğini, bu nedenle davacıların her biri iki yıllık kira parasının teminatını oluşturmak üzere muhtelif vadeli bonoları imzalayıp davalı Remzi'ye verdiklerini, 1.5.1986-30.4.1988 süresine ait kira parası makbuz mukabilinde ödendiği halde davalının 1.5.1987 vadeli (32.890.000) TL.lık bir bonoyu kötü niyetli olan diğer davalı Yaşar'a ciro ettiğini ve Yaşar'ın da bonoyu tahsile giriştiğini ileri sürerek davacıların mezkur bonodan dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.
Davalı vekili cevabında müvekkilinin kira ilişkisi dışında davacılara ödünç para verdiğini, nizalı bonoda cisimlenen alacağın kira parasıyla ilgisi olmadığını savunmuştur.
Diğer davalı Yaşar cevap vermemiş ve duruşmaya gelmemiştir.
Mahkemece davacıların şahsı ile davalı Remzi arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığı, dava dışı şirket ile davalı Remzi arasında akdolunan kira sözleşmesinde ve 1.5.1986 tarihli kira makbuzunda nizalı bonodan söz edilmediği, bononun tanzim tarihinin de kira sözleşmesinin düzenlendiği tarihten sonra olduğu, bedelinin nakden alındığı kaydını içeren nizalı bononun kira parasının teminatı olduğu iddiasının tanıkla ispat edilemeyeceği gerekçesiyle kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm davacılar vekilince temyiz edilmiştir.
Davacıların ortağı ve Yönetim Kurulu üyesi oldukları bir anonim şirketin davalı Remzi'nin otelini 1.5.1985 tarihli yazılı sözleşmeyle (10) yıl süreyle kiraladığı, yıllık kira bedellerinin sözleşmenin VI. maddesinde gösterildiği, 1.5.1985-30.4.1986 kira yılına ait bedelini peşinen, 1.5.1986-30.4.1987 ve 1.5.1987-30.4.1988 kira yıllarına ait bedellerin de 1.5.1986 ve 1.5.1987 tarihli makbuzlarla davalı Remzi'ye ödendiği sabittir. Davalı Remzi bonoda yer alan (nakden) kaydına dayanarak lehdarı bulunduğu bononun kira paralarının teminatı için değil davacılara karzen verdiği para karşılığında düzenlendiğini savunmuş ise de bu savunma ticari hayatın olağan akışına ve somut olayın özelliklerine aykırı gözükmektedir. Zira 1.5.1985 tarihli kira sözleşmesiyle (11.000.000) Tl ilk yıllık kira parasını tahsil eden davalı Remzi'nin 14.8.1984'de (kendi savunmasına göre) kiracı şirketin yetkililerine (18.000.000) TL ödünç vermesi, kira bedelinin ödeneceğinden emin olabilmek için on yıllık kira parası tutarı üzerinden taşınmaz ipotekleri aldığı halde bu defa kiracı şirket ortaklarına sadece bono karşılığında ve yaklaşık iki yıl vadeli kredi açması ve nihayet nizalı bono bedeli (32.890.000) liranın 1.5.1986-30.4.1987 ve 1.5.1987-30.4.1988 kira yıllarına ait iki yıllık kira bedeli toplamına eşit olup bono vadesi olan 1.5.1987 tarihinin kira yılı başlangıcıyla çakışması bononun kira bedellerinin teminatını oluşturmak amacıyla verildiği iddiasının tahkikini gerektirmektedir. Bu durumda davalı Remzi'nin HUMK.nun 230 ve devamı maddeleri uyarınca istiçvap sonucu ortaya çıkacak bulgulara nazaran iddianın tanıkla ispatına cevaz bulunup bulunmadığının saptanması, gerekirse davalılar vekiline yemin teklifi hakları hatırlatılıp sonucuna göre bir hüküm tesisi icap ederken noksan tahkikatla karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davacılar yararına (BOZULMASINA), 21.6.1990 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy