(1086 S. K. m. 375, 388) (1163 S. K. m. 13)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 27/02/1985 tarih ve 484-70 sayılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olduğunu, davalı kooperatifin 134 konutun inşası için dava dışı M. Kemal Özenir ile sözleşme imzalamasından sonra müvekkilinin de davalı kooperatifin izni ile müteahhit ile kendi konutunun yapımı hususunda dava dışı 3 kişi ile birlikte sözleşme imzaladığını, davalı kooperatifin yapımı biten 137 konutun kurasını çektirdiği halde, bir konutun kur'a harici bırakıldığını, eski yönetim kurulunun konutun anahtarlarını kendisine vermesine karşın yeni yönetim kurulunun konutu üye olduğu dahi belli olmayan diğer davalıya verdiğini ve konutun tapuda diğer davalı adına kayıtlı olduğunu ileri sürerek, davalı İbrahim adına olan tapu kaydının iptali ile konutun kendi adına tapuya tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı İbrahim, davalı kooperatifin 53. numaralı üyesi olduğunu, kooperatife karşı tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, sehven kuraya iştirak ettirilmediğini, ancak hakkı olan konutun kendisine tahsis edildiğini, davacının bir hakkı varsa kooperatiften istemesi gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.
Davalı kooperatif yönetim kurulu başkanı, 173 ortaklı olan kooperatifin üyesi olan davacının kooperatiften ayrı olarak müteahhitle yaptığı sözleşmenin kendilerini bağlamayacağını, davalı İbrahim'in kooperatife karşı olan tüm yükümlülüklerini yerine getirmesi nedeniyle hakkı olan konutun kendisine tahsis edildiğini, davalının ihale tarihinden inşaatların bitim tarihine kadar ödediği para 175.000 lira olmasına karşın davacının sadece 17.500 lira yatırdığını ve 27/03/1983 tarihinde yapılan genel kurulda kooperatiften ihraç edildiği halde yasal süresinde dava açmadığı için ihraç kararının kesinleştiğini, bu nedenle kooperatif üyesi olmayan davacının böyle bir davayı açmağa yetkisi olmadığını ileri sürerek, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia ve savunmaya, toplanan delillere göre, davalı İbrahim'e yapılan konut tahsisi ve verilen tapunun usulüne uygun bir işlem olduğu, davacının ileri sürdüğü nedenlerin tapu iptalini gerektirmeyeceği sonucuna varılarak, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Davacı işbu davasında kooperatif ortaklık hakkına dayanarak kendisine tahsis olan Dairenin davalı Mahmut'a verildiğini iddia ederek, dairenin davalı adına olan tapusunun iptali ile tapuya kendi adına tescilini istemiştir.
Davalı kooperatif başkanı davacının kooperatiften ihraç edildiğini savunmuş ve gerçekten de davacının 29/05/1983 tarihli yönetim kurulu kararıyla ortaklıktan ihraç edildiği anlaşılmaktadır. Davacının böyle bir dava açabilmesi için öncelikle kooperatif ortağı olması gerekir. Zira ortaklık hakkına dayanarak söz konusu iddiayı ileri sürmektedir. Bu itibarla davacının aktif husumete ehil olup olmadığının tespiti açısından davacının ihracına dair kararın kesinleşip kesinleşmediğinin araştırılması gerekir. Şayet ihraç kesinleşmiş ise, davacı bu davayı açamaz. Mahkemece anılan husus araştırılmaksızın eksik inceleme ile yazılı biçimde karar tesisi doğru bulunmamış kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, 05/06/1989 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy