(6762 S. K. m. 692, 708, 720)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı Balıkesir Asliye 2. Hukuk Mahkemesince verilen (...) hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş (...) olmakla (...) gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin piyasadan para temini maksadıyla davalı İsmail'e üç adet çek verdiğini, temin edilen paranın bilahare ödenip üç çekten ikisini iade edildiğini, 13.11.1984 tarihli 700.000 TL.lık üçüncü çekin de iadesi gerekirken davalı İsmail'in o an için iade etmediğini, bu çek ile davalı Ayhan'ın icra takibine geçtiğini, borçlu olunmadığını öne sürerek 700.000 TL.lık 13.11.1984 tarihli çekin iptalini, icra tazminatına karar verilmesini istemiştir.
Davalı İsmail dava konusu çeki davacıdan aldığını hatırlamadığını ve diğer davalıya vermediğini açıklamıştır.
Davalı Ayhan, sözkonusu çek idiacı ile inşaat ortaklığı yapmak düşüncesiyle kurulan büroya kendisinin masraf yaptığından ve ortaklık kuruluş aşamasında kaldığından ve büroyu davacıya terk etmesi nedeniyle aldığını savunmuştur.
Mahkemece, icra dosyası ve çek'e, tanıkların beyanlarına, davacı ile davalı Ayhan arasında iş münasebeti olduğuna ve ibralaştıklarına ilişkin belgelere ve tüm dosya içeriğine dayanılıp sözkonusu çekin idida edildiği gibi davalı İsmail'e verilen çeklerden olduğunun ve davalı İsmail'den diğer davalı Ayhan'a geçtiğinin kanıtlanamadığı, davacı ile davalı İsmail arasında ilişkiye davalı Ayhan'ın iştirak ettiğini sabit olmadığı, sözkonusu çekin yazıhane masrafları karşılığı olarak davalı Ayhan tarafından alınmış olduğu, hamiline olması nedeniyle davacıdan alındığı yolunda davalı Ayhan'a yemin etmek zorunluluğunu yüklemenin yasal olamayacağı, binnetice davanın sabit olmadığı sonucna varılıp reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Mahkemece her ne kadar icra takibine dayanak teşkil eden belge çek olarak tavsif edilip idiada sabit görülmeyerek işbu menfi tespit davası reddedilmiş ise de bu belge, keşide yeri yazılı olmadığından, TTk.nun 692/5. maddesi hükmüne göre çek olarak tavsif edilemeyeceği gibi, süresinde de muhatap bankaya ibraz edilmediğinden TTK.nun 720. maddesine göre müracaat hakkıyitirilmiştir. Çek olarak tevsif edilen belge hamiline düzenlenmiş olduğundan bir alacak belgesi de değildir. Davalı Ayhan ancak davacı ile arasında bir temel borç ilişkisi iddiası ile açacağı aykır bir dava ile alacak talebinde bulunabilir.
Mahkemece yukarıda açıklanan nedenlerle davanın kabulüne karar verilmek gerekirken, yazılı oduğu şekilde davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle mümeyyiz davacının temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, (...) 2.10.1990 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy