(2004 S. K. m. 72, 150)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı İstanbul Asliye 4. Ticaret Mahkemesince verilen 31.5.1989 tarih ve 146-459 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 25.12.1990 gününde davacı avukatı Savaş Ünar ile davalı avukatı Servet Koç gelip temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması duruşmadan sonraya bırakılmıştı. Bu kerre dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra için gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı iflas idaresi iflasının tasfiyesine memur edildiği müflis Gülen'in dava dışı bir şirketin davalının yasal selefi olan bir bankadan aldığı kredilerin teminatını oluşturmak üzere taşınmazı üzerinde (100.000.000)TL limitli bir üst sınır ipoteği tesis ettirdiğini, borcun ödenmemesi üzerine bankanın Gülen aleyhine ipoteğin buraya çevrilmesi yoluyla takibe giriştiğini, taşınmazın icraen satışını önlemek için davalıya (270..000.000)TL ödendiğini, oysa Gülen'in üçüncü şahıs sıfatıyla verdiği üst sınır ipoteği nedeniyle sorumluluğunun faiz ve masraflarla birlikte (120.000.000)TL'dan ibaret olduğunu, bu durumda davalı bankaya fazladan (150.000.000)TL ödenmiş olduğunu, bu fazla ödemenin yapıldığı tarihten dava tarihine kadar (156.000.000)TL fazla biriktiğini ileri sürerek (306.000.000)TL alacağın dava tarihinden itibaren yıllık % 52 nisnetinde reaskont faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.
Davalı banka vekili cevabında Gülen'in verdiği ipoteğin ana borcun (100.000.000)TL'ya kadarki kısmından başka faiz ve diğer fer'ileri de şamil olduğunu, nitekim Gülen'in buna ilişkin itirazının İcra Hakimliğince kaldırıldığını, ipotekli taşınmazın icraen satılabileceği bu safhada Gülen'in arzusu veçhile taşınmazı bizzat satmasına rıza gösterildiğini, taşınması Gülen'den satın alan dava dışı Recep'in (143.707.862)TL tutarındaki bonolarla mezkur meblağı bankaya ödediğini ve Gülen'in de ayrıca bankaya (100.000.000)TL tediye ettiğini; böylece bankanın ipotek nedeniyle tahsilatının (243.787.862)TL'dan ibaret kaldığını, dava dışı Recep'in ödediği meblağın iadesini Gülen'in isteyemeyeceğini, birikmiş faiz talebinin dayanaksız olduğunu savunmuştur.
Mahkemece davalı bankanın müflis Gülen'in verdiği üst sınır ipoteğinden dolayı isteyebileceği meblağ (100.000.000)TL'dan ibaret olduğu halde (243.707.862)TL tahsil ettiği, fazla ödenen (143.787.862)TL üzerinden ödeme tarihinden dava tarihine kadar yıllık % 30 hesabıyla (65.782.942)TL faiz biriktiği gerekçesiyle toplam (209.570.804)TL alacağın tahsiline alacağın aslı olan (143.707.862)TL üzerinden dava tarihinden itibaren yıllık % 30 nispetinde faiz yürütülmesine karar verilmiştir.
Hüküm davalı vekilince karar verilmiştir.
Davacı iflas masası müflis aleyhindeki ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibinin baskısı altında faizinden ödemek zorunda kaldığı meblağın istirdadını istemektedir. İ.İ.K.nun 150. maddesi hükmü delaletiyle rehmin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takiplar hakkında da uygulanan İ.İ.K.nun 72/f.VII maddesi uyarınca istirdat davası ödeme tarihinden itibaren (1) yıllık bak düşürücü süre içinde açıldığı takdirde dinlenebilir. Hükme dayanak yapılan bilirkişi raporuna göre davalıya yapılan toplam (243.787.862)TL'lık ödemelerin son taksidi 6.8.1986 tarihli olmasına ve istirdat davasının 5.2.1988 tarihinde açılmasına göre davanın süre aşımı nedeniyle reddi icap ederken işin esasına girilerek kısmen kabulü cihetine gidilmiş olması bozmayı gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenle hükmün temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, 100.000 TL duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği temyizi peşin harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 15.2.1991 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy