(818 S. K. m. 110)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 18.10.1991 tarih ve 405-938 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenilmekle dosyanın incelenmesinde duruşma için gerekli tebligat giderinin yatırılmış olması nedeniyle HUMK. nun 2494 sayılı kanunla değiştirilen 438/1. maddesi gereğince duruşma isteğinin reddiyle tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan sonra dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davacı şirketin davalı bankanın Şişli şubesine davacıya hitaben düzenlediği 4.2.1987 tarihli teminat mektubunu güvenerek dava dışı Basa Ltd. Şirketine mal sattığını mektubun davalının İstanbul Şubesine de teyit ettirildiğini, daha sonra davalı bankanın davacının ibraz ettiği teminat mektubunun sahte olduğunu, hakikisinin mal alıcısına iade edildiğini kendilerini ilzam etmeyeceğini ileri sürdüğünü, davacının elindeki mektup sahte olsa bile teyit edilmekle ödeme mecburiyetinde olduğunu bildirerek ödenmeyen teminat mektubu tutarı 99.995.000 lira faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili, davacıya hitaben düzenlenen teminat mektubunun daha sonra iade edildiğini davacının elinde bulunan sahte mektup nedeniyle bakanın sorumluluğunun bulunmadığını dilekçe ile vaki müracaat üzerine miktar ve seri numarası belirtilen mektubun verildiğinin bildirildiğini, sahte teminat mektubu düzenlenmesinde ve haksız fiilde başkasının ilgisi olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı vekilince temyiz edildiğinden davacı yararına bozulmuştur.
Davalı vekilinin karar düzeltme talebi üzerine dairemizce bozma gerekçesinin kaldırılmasına ve yerel mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkeme bozma ilamına uymayarak direnme kararı vermiştir. Hukuk Genel Kurulunca yapılan incelemede Mahkemece bozmadan sonra dava yine reddedilmiştir. Ancak bu kez verilen ret kararına haksız fiil yanında bozmanın genel esprisinden esinlenerek önceki kararda dayanılmayan teminat mektubundan kaynaklanan sözleşme ilişkisi de gerekçe yapılmıştır. Bu durumda ortadan varlığından söz edilebilecek direnme kararı değil yeni delillerin gerekçe yapıldığı yeni bir durum mevcuttur. O halde hükme yönelik temyiz incelemesi için dosyanın özel dairesine gönderilmesi gerekir gerekçesiyle dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.
Dairemizin 20.12.1990 ve 5.4.1991 tarihli kararlarından ara mahkeme kurulan son kararda, muhatap davacı ile teminat mektubunu veren banka arasında maddi olayın şekli itibariyle bir garanti akdi oluşmadığı sonucuna varılarak dava reddedilmiştir. Dairemizin 20.12.1990 tarihli ilk kararında bankanın teyidi sebebiyle taraflar arasında bir garanti akdi oluştuğu görüşü benimsenmiş ise de, daha sonra benzer davalarda da bu görüşten vazgeçilerek bankaya teminat mektubunun aslı ibraz edilmeden sadece mektup tarihi ve miktarı belirtilerek başvurma neticesi bankanın bu nitelikteki bir mektubun verildiğine ilişkin cevabına mektubun teyidi niteliğinde olmadığı görüşüne varılmıştır. 5.4.1991 tarihli daire kararındaki tahkike yönelik gerekçede ise taraflar arasında garanti akdinin bulunması haline yönelik olduğundan ve mahkemece dairemizin daha sonraki kararlarına dayanılarak hüküm tesis edilmiş bulunduğundan hükmün onanması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, Aşağıdaki yazılı bakiye 11.300 lira temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 03.05.1993 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy