(1086 S. K. m. 7) (3533 S. K. m. 1) (233 S. KHK. m. 2)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı Ankara Asliye 2. Ticaret Mahkemesince verilen 14/04/1993 tarih ve 363-321 sayılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, Etibank Cebeci şubesinden 1988 yılında kullanılan açık kredinin ilk devre faizinin müteakip devre sonunda kesileceğine dair kredi sözleşmesi hükmüne rağmen genel hüküm mahiyetindeki TTK. nun 94. maddesinden bahisle noksan dönem faizinin cari hesaptan nakden ve erken tahsili ile kurumun zarara uğratıldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 3.000.000 TL alacağın ödenmesi gereken tarihlerden itibaren belirlenecek en yüksek banka reeskont faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, tarafların sermayesi devlete ait daireler olup 3533 sayılı yasaya tabi kuruluşlar olduğunu, davanın tahkim yoluyla çözümlenmesi gerektiğini, davanın zamanaşımına uğrayıp, sebepsiz zenginleşme nedeniyle istenebilecek alacakların 1 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, noksan devre faizinin davacı kurumun yazılı isteği üzerine dava konusu faizin davacı kurumun cari hesaplarındaki paradan çekilerek dekontun gönderildiğini, buna itiraz edilmediğini, faize faiz yürütülmeyip ticari hesaptan tahsil edilmesi nedeniyle de davacının bir zararı olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, her iki kuruluşun sermayesinin tamamı devlete ait tüzel kişiliğe sahip faaliyetlerinde özel ve sorumluluğu sermayesi ile sınırlı İktisadi Devlet Teşekkülü olmaları nedeniyle 3533 sayılı yasaya tabi kuruluşlardan olup, aralarındaki uyuşmazlığın mecburi tahkim usulüne göre çözümleneceği gerekçesiyle, görevsizlik kararı verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın yargılamasının 3533 sayılı mecburi Tahkim Yasasına tabi olup olmadığının tespitinden ibarettir.
3533 sayılı Yasanın 1. maddesinde Umumi mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyelerle sermayenin tamamı Devlete veya Belediye veya hukuki idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanlar bu kanunda yazılı tahkim usulüne göre halledilir. denmektedir. 233 sayılı K.H.K.nin 2. maddesinde Kamu İktisadi Teşebbüslerinin neler olduğu açıklanmıştır.
İktisadi Devlet Teşekkülü, sermayesinin tamamı devlete ait, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan kamu iktisadi teşebbüsü olarak tanımlanmıştır. Aynı K.H.K.ile saklı tutulan hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tabi olacağı açıklanmıştır. K.H.K.ye ekli listede, İktisadi Devlet Teşekkülleri tek tek sayılmış olup, A başlığı altında sayılan İ.D.T.arasında T.D.Ç.İ ve Etibank listede yer almaktadır. 233 sayılı K.H.K. 08.06.1984 tarihli 18435 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş 1984 yılından itibaren de K.H.K.nin geçici 5/1.maddesine göre ekli listede bulunan teşebbüslerin ana statüleri Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
233 sayılı K.H.K.nin 4. maddesindeki açık hüküm karşısında bu teşebbüsler arasında çıkacak uyuşmazlıklar özel hukukun hükümlerine tabi olacağı, taraflar 3533 sayılı mecburi tahkim yasasındaki kuruluşlardan sayılamayacağı sonucu açıklamaktadır. Bu nedenle davaya umumi hükümler çerçevesinde devam edilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken 3533 sayılı kanun uygulanmak suretiyle görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 24.02.1994 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy