(1086 S. K. m. 344) (6762 S. K. m. 23)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı Ankara 13. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 6.12.1994 tarih ve 566-1039 sayılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin, süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait ev eşyalarını 4.500.000 liraya taşıyıp 1.000.000 lira peşin alınarak bakiye kısmın çekilen ihtarnameye rağmen ödenmediğini ileri sürerek 3.500.000 lira taşıma ücretinden kaynaklanan alacağın fatura tarihi 26.4.1994 gününden itibaren yasal faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, taşıma ücretinin ödendiğini bu nedenle ihtara yanıt verilmediğini, kesilen faturanın kapalı fatura niteliğinde olup borcun ödendiğini gösterdiğini savunarak; davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan delillere, dosya kapsamına göre, kesilen faturanın açık fatura niteliğinde olduğu, davalının yemin teklifi üzerine davacının yemini kabul ederek eda ettiği gerekçesiyle 3.500.000 TL. nin dava tarihinden itibaren davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık bakiye navlun alacağından kaynaklanmaktadır. Taşıma akdinin tamamlandığı eşyanın davalıya teslim edildiği konusunda yanlar arasında keza bir anlaşmazlık yoktur.
Davacı, navlun alacağının bir kısmının ödenmediğini iddia ederken, davalı navlun bedelinin tamamının ödendiğini savunmuştur.
Faturanın davalıya tebliğ edildiği itiraz etmediği dosyadaki kanıtlardan ve davalı vekilinin kabulünden anlaşılmaktadır. O halde davalıya tebliğ edilen faturanın açık mı yoksa kapalı mı olduğunun tespiti gerekir. Genel olarak bir faturanın altına işi yapan tarafından kaşe basılıp imza edilmiş olması o fatura bedelinin ödendiğine delalet eder. Faturanın altına (Bedeli alınmıştır) şeklinde bir ibare derç edilmemiş bile olsa faturanın altı kaşe basılıp imzalanmış olması halinde o fatura bedelinin müşteri tarafından ödendiği ve faturanın kapatılmış olduğu manası çıkar. Şayet kaşe ve imza faturanın üst tarafına yapıştırılmışsa, o zaman faturanın veresiye bir işi gösterdiği ve henüz bedelinin de müşteri tarafından ödenmemiş olduğu kabul edilebilir.
Dosyadaki kanıtlara göre davalıya tebliğ edilen fatura kapalı faturadır. TTK. nun 23/2 maddesine göre fatura açık fatura niteliğinde ise bunu tebellüğ eden davalının bu faturaya 8 gün içinde bir itirazda bulunmaması o işin yapıldığını ancak parasının ödenmediğini kabul etmiş sayılır.
Yoksa parasının ödendiğine delalet eden kapalı faturanın müşteriye tebliği ve müşterinin itiraz etmemesi o kimsenin borçlu olduğunu göstermez.
Davacının talebine dayanak yaptığı faturanın kapatılmış (akide edilmiş) fatura niteliğinde olmasına ve bedelinin ödendiğine karine teşkil etmesine, davacının bu karinenin aksini geçerli delillerle ispat edemediğine göre davacının bu konuda davalıya bir yemin teklif etme hakkı olup davacıya bu hakkın hatırlatılması ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, faturaya yanlış anlam verilerek ispat külfetinin davacı yerine davalıya yükletilmesi ve davalının teklif ettiği yeminin davacı tarafından eda edilmesi ile davanın kabulü doğru bulunmadığından davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulması gerekir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 03.04.1995 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy