(6762 S. K. m. 56, 57, 58)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı Ankara Asliye 3.Ticaret Mahkemesince verilen 7.3.1996 tarih ve 358-139 sayılı hükmün temyizen tetkiki davacılar ve bir kısım davalılar vekilleri tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 26.11.1996 g ününde davacılar avukatı B. Işın K... ile davalılar avukatları Güngör Y... Bülent G..., Yusuf A... ve Gönül T... gelip temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davalı asiller ve taraf avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması duruşmadan sonraya bırakılmıştı.
Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, müvekkili derneğin üyeler arasında mesleki birlik yardım ve sosyal dayanışmayı sağlamak, modern gözlükçülüğün gelişmesine hizmet etmek, hizmet fiyat bildirimi sağlayarak üyeler arasında haksız rekabeti önlemek düşüncesiyle kurulduğunu, davalıların işyerlerinde yaptırılan tespitlerde, göz doktorları ile aynı mekanda etkinlik gösterdiklerinin, göz doktorlarını kurdukları şirketlere ortak ettiklerinin, kanuna karşı hile yapılarak bunlarla alt kiracılık sözleşmeleri düzenlediklerinin, bazılarında vergi kaydı olmadan diploma asmak suretiyle doktor çalıştırıldığının, usulsüz reçete düzenlendiğinin belirlendiğini, hem göz doktorluğu hem de gözlükçülüğün bir arada yapılamayacağını, gözlükçülük ruhsatı almış ve ticarethane açmış kişilerin başka unvan kullanmalarının yasak olduğunu, gözlükçülerin hasta kabul ederek bilgisayarlı göz muayenesi yapamayacaklarını, davalıların bu yöndeki eylemlerinin haksız rekabet olduğunu, diğer davacı müvekkili Mahmut Y...'in de bundan zarar gördüğünü ileri sürerek, davalılar eylemlerinin haksız rekabet olduğunun tespit ve menine, A.Ş. veya Ltd. Şti. olarak çalışan gözlükçülerin eylemlerinin mevzuata uygun hale getirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilleri cevaplarında özet olarak, davacıların husumet ehliyetinin bulunmadığını, her davalı aleyhinde ayrı dava açılması gerektiğini, müvekkillerinin-haksız rekabet sayılabilecek bir eylemlerinin bulunmadığını, hem doktorluk hem de gözlükçülük yapılması gibi bir durum olmadığını, gözlükçü ve doktorların yakın mekanlarda çalışmasını engelleyen bir yasal düzenleme bulunmadığını, davalılar ile göz doktorları arasında tabiyet veya gelir ortaklığı bulunmadığını, doktorların bağımsız çalıştıklarını, gözlükçü dükkanlarının içinde muayene cihazlarının bulunmadığını savunmuşlar. davalılardan G... . . .A.Ş. vekili ayrıca, müvekkili şirketin faaliyet alanı içinde teşhis ve tedavi etkinliklerinin de mevcut ise de. 1993 yılı içinde bu amaçla alınan cihazların uzman tabibe kiralandığını ve uzman tabibin ayrı bağımsız bölümde faaliyet gösterdiğini, ünvanda da gerekli değişikliğin yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia ve savunmaya, toplanan delillere, bilirkişi raporuna nazaran, TTK'nın 58/3 maddesi hükmüne göre davacı derneğin husumet ehliyetinin bulunduğu, dava sebeplerinin aynı olup, her davalı için ayrı dava harcı alınmakla ayırma taleplerinin yerinde olmadığı,
3958 sayılı Gözlükçülük Hakkındaki Kanunun 7.maddesine göre gözlükçülük edenlerin yalnız tabibler tarafından verilen reçetelerde belirtilen numaralı cam ve çerçevelerini satabilecekleri, aksı davranışları, tavsiye etmeleri ve her nevi göz ve görme muayeneleri yapmaları veya bu işlere yarayan alet ve cihazları bulundurmalarının yasak olduğu, bulundurulduğu taktirde bu eylemin TTK.56 ve 57/10 maddesi hükümlerine göre haksız rekabet teşkil edeceği, Ankara 15.Sulh Hukuk Mahkemesince davalılar işyerlerinde yapılan tespitlere göre davalılardan Rıfat Kayın (Tunalı Optik), Erkal G..., Tuncer A..., Mustafa Y..., Tekin G... ve G... A.Ş.nin gözlükçülük işi ile göz muayenesi ve bu işlere yarar alet ve cihazların aynı mekanda bulundurulup iki işin birlikte yapıldığı, G...A.Ş.nin unvanında gerekli değişikliği yargılama sırası yaptırdığından bu konudaki davanın konusuz kaldığı. davalılardan Kadir T...'a yönelik husumetin yanlış tevcih edildiği, diğer davalıların ise her iki işi birlikte yaptıklarının kanıtlanamadığı gerekçesiyle, davalılardan Tekin G..., Mustafa Y..., Tuncer A..., Erkal G..., Rıfat K... ve G... A.Ş. aleyhine açılan davaların kabulü ile, bu davalıların gözcülük yaptıkları yerde göz muayenesine yaran alet ve edavat bulundurmak şeklindeki eylemlerinin TTK.nun 57/10 maddesi uyarınca haksız rekabet olduğunun tespit ve menine, davalılardan G... A.Ş. davadan sonra unvanında gerekli değişikliği yaptırmakla bu hususta karar verilmesine yer olmadığını, davalı Kadir T... aleyhine açılan davanın husumetten reddine, davalılardan Ahmet Y ... V ... Optik San. Ltd. ve Ö... Optik San. ve Tic. Ltd. Şti. (Vedat Ö...) aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacılar ve davalılar Tuncer A..., Tekin G..., G..... A.Ş, Rıfat K..., Mustafa Y..., Erkal G... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
1- Davacılardan Mahmut Y...'in dava tarihine göre bilfiil gözlükçülük yaptığının ve diğer davacı derneğin de üyesi ve başkanı olduğunun anlaşılmasına ve TTK.nun 58. maddesinde haksız rekabet ile ilgili davaları açabilecekler arasında, esnaf dernekleriyle birlikte; azalarının iktisadi menfaatlerini korumaya selahiyetli bulunan diğer mesleki ve iktisadi birliklerin dahi açıkça sayılmış olması karşısında hükmü temyiz eden davalılar vekillerinin aktif husumet ehliyetine ilişkin temyiz itirazları yerinde olmadığı gibi, her ne kadar, davalar benzer sebepten kaynaklanmış olup, davalıların her biri ayrı ve bağımsız olduğundan davaların tefriki gerekir ise de, mahkemece her davanın ayrı ayrı harçlandırılması ve delillerin büyük oranda toplanmış olması karşısında bu safhadan sonra tefrik kararı verilmesi dava usul ve ekonomisine uygun düşmeyeceğinden, bu yöne ilişkin temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.
Ayrıca, davalılardan Kadir T... ve Ahmet Y... haklarında açılan davaların reddine, G... A.Ş. hakkındaki davanın kısmen reddine ilişkin bölümlerine tarafların bir temyiz itirazları bulunmadığından kararın bu kesimlerinin onanmasına karar vermek gerekmiştir.
2- Ancak, davacı dernek tek taraflı olarak Sulh Hukuk Mahkemesine müracaat ederek mahallinde keşif ve delil tespiti istemiş ve delil tespiti yoluyla bilirkişi raporu alınmış ise de, karşı taraflar bilirkişi raporuna itiraz etmiştir.
Tek taraflı delil tespiti amacıyla temin edilen ve itiraza uğrayan bilirkişi raporu davada delil olarak kullanılamaz.
Kaldı ki, talimat mahkemesi vasıtasıyla görüşlerine başvurulan bilirkişiler kurulu da mahkemece mahallinde yeniden keşif yapılması hususuna dikkati çekmişlerdir.
Bu durumda; mahkemece, oluşturulacak bilirkişi heyetiyle, mahallinde yeniden keşif icra edilerek,
3958 sayılı Gözlükçülük Hakkındaki Kanun, 1219 sayılı Tababat ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına7 sayılı Eczacılar ve Eczahaneler Hakkındaki Kanun, 13.1.1960 tarih ve 4/12578 sayılı Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi ve ilgili mevzuat hükümleriyle birlikte dosyadaki deliller birlikte değerlendirilerek ve itirazları, karşılar şekilde rapor alınması ve hasıl olacak sonuca sonuca göre hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte anıklanan nedenlerle hükmü temyiz eden davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine ve temyiz konusu yapılmayan davalılar Kadir T... ve Ahmet Y... yönünden ve davalı G... A .Ş. nin ünvanına yönelik talep hakkında karar ittihazına yer olmadığına ilişkin kısımlarının ONANMASINA, 2 nolu bette açıklanan nedenlerle hükmün davacılar ve temyiz eden davalılar yararına BOZULMALINA, duruşmada vekil ile temsil olunan davacılar için 6.000.000 ar lira duruşma vekillik ücretinin davalılardan alınarak davacılara ve yine vekil ile temsil olunan Tuncer A..., Tekin G..., Rıfat K..., Mustafa Y..., Erkal G..., G ... A.Ş. yararına olunan 6.000.000'ar lira duruşma vekillik ücretinin davacılardan tahsili ile davalılara verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harçların istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 26.11.1996 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy