(6762 S. K. m. 1294, 1295)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı, (Adana Asliye Ticaret Mahkemesi)'nce verilen 08.11.1995 tarih ve 66-917 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı sigorta vekili tarafından istenilmekle; dosyanın incelenmesinde duruşma için gerekli tebligat giderinin yatırılmamış olması nedeniyle HUMK'nun 2494 sayılı Kanunla değiştirilen 438/1. maddesi gereğince duruşma isteğinin reddiyle, tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten, temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan sonra; dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili; müvekkilinin, davalı şirkete ilk defa 1993-1994 dönemi için aracını birleşik sigorta poliçesi için sigorta ettirdiğini ve 01.08.1994 tarihli tecditname ile 19.08.1994 tarihinden itibaren yenilendiğini, aracın 20.08.1994 tarihinde kaza yapması sonucu araç hasarının ödenmediğini ileri sürerek (90.000.000) TL'nin kaza tarihinden itibaren kısa vadeli kredilere uygulanan reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı, sigorta vekili cevabında, davacının poliçesinin yenilenmediğini, davacının kaza tarihinden sonra, kazayı gizleyerek prim yatırdığını, TTK.nun 1295. maddesi gereğince müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını beyanla, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, bilirkişi roporu ve toplanan delillere göre davalı tarafından 19.08.1994-19.08.1995 tarihleri arası için 01.08.1994 tarihinde poliçe tanzim edildiği ve poliçede bu akdin bir önceki sigortanın tecditi olduğunun açıkça vurgulandığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, bilirkişi raporu ile bilirlenen (75.000.000) TL.'nin olay tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazla istemin reddine, davalı acente yönünden açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı sigorta vekili temyiz etmiştir.
Dava konusu kasko sigorta poliçesi şartlarını da içeren bilirkişi sigorta poliçesinde uyuşmazlık kasko sigortası ilişkisinden kaynaklanmaktadır.
Dosya kapsamından, taraflar arasındaki önceki dönem sigorta sözleşmesi ilişkisi sona erdikten sonra davacının istemi üzerine (19.08.1994-19.08.1995) dönemini kapsayacak şekilde 01.08.1994 tarihinde dava konusu sigorta poliçesi düzenlenerek davacıya teslim edildiği ve fakat sigorta priminin kazanın meydana geldiği 20.08.1994 tarihinden sonra 22.08.1994 tarihinde, davacı tarafından acente durumunda olan bankaya ödendiği sabit bulunmaktadır.
Bir sigorta sözleşmesi döneminin bitmesinden sonra aynı taraflar arasında aynı sigorta konumunda yeni bir sigorta poliçesi düzenlenmesi ilk sigortanın devamı yani tecdidi niteliğinde olmayıp, yeni bir sigorta sözleşmesi sebebiyle düzenlenen yeni bir poliçe olarak kabul edilmesi TTK.nun 1294 ve 1295. maddelerinde yapılan değişiklikler gereğidir. Zira, özellikle TTK.nun 1295. maddesindeki önceki metinde yer alan (aksine mukavelenin bulunmaması hali) yeni metinde yer almamış ve sigorta sözleşmesinden doğacak sorumluluğun başlaması için mutlaka primin tamanının veya ilk taksidinin ödenmesi koşulu emredici bir şekilde hükme bağlanmış bulunmaktadır. Nitekim, dava konusu sigorta poliçesinin ön yüzüne yeni düzenleme ile ilgili şerhler işlenerek primin ödenmemesi halinde sorumluluğun başlamayacağı açıkça yazılmış ve poliçe bu şekilde davacı sigortalıya teslim edilmiştir. Bu şerhi taşıyan poliçenin yeni bir sigorta sözleşmesi olduğu duraksamaya meydan vermeyecek bir şekilde belli edilmiş bulunmaktadır. Bu şerhten sonra sigortacılık tekniği açısından önceki sigortayla olan ilişkiyi saptamak bakımından konulan (bu tecditnameyle bir yıl süreyle yenilenmiştir) şerhi, yeni sigorta sözleşmesinin öncekinin tecdit yoluyla devamı anlamını getiremez.
Bu durum karşısında, 01.08.1994 gününde düzenlenen ve 19.08.1994 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek şekilde yeni sigorta sözleşmesi taraflar arasında kurulmuş ise de, prim ödenmemesi sebebiyle sigortacının sorumluluğu henüz başlamamış olduğundan, bu arada oluşan riziko sebebiyle sigortacının hasar giderim sorumluluğu başlamamıştır. Rizikodan habersiz bulunan sigortacıya kazadan sonra ve ihbardan önce prim ödenmiş olması ise geçersiz bir prim ödemesi olması nedeniyle hukuken bir sonuç doğurması mümkün değildir.
O halde, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, aksine düşüncelerle davanın kabulü doğru görülmediğinden kararın davalı sigortacı yararıma bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı sigortacı vekilinin temyiz itirazlarını kabulüyle kararın (BOZULMASINA), ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 16.02.1996 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy