(6762 S. K. m. 1235) (3226 S. K. m. 15, 19, 25)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı Beyoğlu Asliye 2. Ticaret Mahkemesince verilen 10.10.1997 tarih ve 565-460 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalılar vekilleri tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 21.4.1998 gününde davacı avukatı M. S. gelip, davalı avukatı tebligata rağmen gelmediğinden temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraf avukat dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması duruşmadan sonraya bırakılmıştı. Bu kerre dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili şirketin Hong Kong ve Haypaint limanındaki acenteleri vasıtasıyla 080 Engin gemisine 1.1.1997 günü yakıt teslim ettiğini, fatura tebliğ edilmesine rağmen yakıt bedelinin gemi donatanı, işleteni ve maliklerince ödenmediğini, faturalara son ödeme gününün ve aksi halde aylık %2 faiz yürütüleceğinin yazıldığını ileri sürerek, (292.850) USD alacağın tahsiline, TTK.nun 1236 maddesi uyarınca gemi ve teferruatı üzerinde kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Vakıf Deniz Finansal Kiralama A.Ş. vekili cevabında, müvekkili şirketin gemiyi Finansal Kiralama yoluyla diğer davalı Ermar şirketine kiraladığını, 3226 sayılı Kanunun 19. maddesi gerğince kiracı borçlarından müvekkilinin soumlu tutulamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.
Diğer davalılar Martı Denizcilik ve Ermar Deniz Taşımacılığı şirketleri vekili cevabında yakıt alacağının TTK.nun 1235. maddede sayılan gemi üzerinde rehin hakkı veren alacaklardan olmadığını, talep edilen faizin fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia ve savunmaya, toplanan delillere nazaran, Hong Kong ve Haypaint limanlarında davacının OBO Engin gemi kaptanına yakıt teslim ettiği, (20.098.65) USD ve (225.992.76) USD meblağlı faturaların düzenlendiği ve faturalarda fatura tarihinden itibaren aylık %2 gecikme faizi uygulanacağının yazılı olduğu, TTK.nun 1235 / 6 maddesi gereğince yakıt alacağının gemi alacaklısı hakkı verdiği, ancak, Finansal Kiralama sözleşmesi ile kiralayan Vakıf Deniz Finansal Kiralama A.Ş. ne husumet tevcih edilemeyeceği ve Martı Denizcilik hakkındaki davanın atiye terkedildiği, tahsil talebinin yersiz olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, (281.516) USD alacağın tahsili için OBO Engin gemisi üzerine kanuni rehin hakkı tanınmasına, davalı Vakıf Deniz Finansal Kiralama A.Ş ne yönelik davanın husumetten reddine, Marti Denizcilik A.Ş hakkındaki dava atiye terk edildiğinde, bu davalı yönünden bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Karar, davalılardan Vakıf Deniz Finansal Kiralama A.Ş ve Ermar Deniz Taşımacılığı A.Ş vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Davacının sattığı yakıt bedelini tahsil edememesi nedeniyle kanuni rehin hakkını kullanmak istediği OBO Engin gemisi mülkiyetinin davalılardan Vakıf Deniz Finansal Kiralama A.Ş ne ait olduğu ve diğer davalı Ermar Deniz Taşımacılığı A.Ş ne ise, gemi çıplak gemi kirası esası ile ve finansal kiralama yoluyla kiraya verildiği hususu ihtilafsız olup, esasen mahkemece de finansal kiralama sözleşmesi gereğince davalı kiralayan şirket hakkındaki dava reddolunmuştur. 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 15 ve 25. maddelerine göre, kiracı borçlarından gemi maliki sorumlu değildir. Ve bunun sonucunda da, kiracının sorumlu olduğu borçlardan dolayı alınacak bir karar da kiralayana ait gemi hakkında infaz ve icrası mümkün değildir. Şu halde, kiracının borçlarından dolayı gemi üzerinde rehin hakkı tanınamaz. Aksi takdirde kiracının borçlarından dolayı, gemi üzerinde rehin hakkı tanındığı zaman, gerektiğinde geminin satışı dahi mümkün hale gelecektir ki, yukarıda anılan yasa maddeleri karşısında bu mümkün değildir. Bu itibarla her ne kadar Finansal Kiralama Şirketi Vakıf Deniz Finansal Kiralama A.Ş hakkındaki dava reddolunmuş ise de, diğer davalı hakkında davanın kabulüne ilişkin verilen karar bu davalıyı doğrudan ilgilendirdiğinden kararı temyiz etmekte hukuki menfaati olduğu gibi, diğer davalı temyiz itirazları ise, bu yönde yerinde görülmüş ve kararın öncelikle bu nedenlerle davalılar yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
2- Yukarıda açıklanan bozma şekil ve sebebine göre davalıErmar A.Ş vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile krarın davalılar yararına BOZULMASINA, (2) nolu bentte yazılı nedenlerle davalı Ermar A.Ş vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödedikleri temyiz peşin harçlarının istekleri halinde temyiz eden taraflara iadesine, davalılar avukatı tebligata rağmen duruşmaya gelmediğinden vekillik ücreti takdirine yer olmadığına, 2.6.1998 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy