(6762 S. K. m. 589, 599, 730)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı Bursa Asliye 2. Ticaret Mahkemesi`nce verilen 22.9.1997 tarih ve 428-250 sayılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili ve davalı ... Metal San. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... Ltd. Şti.`den aldığı ilaç bedeli mukabili için 92.993.198 TL bedelli 16.4.1994 tarihli çeki keşide ettiğini, çekin ... Ltd. Şti.`nin yitirmesi nedeniyle çekte yazılı borcu davacının nakit olarak ödediğini, daha sonra çekin ortaya çıkıp sonraki kötü niyetli hamillerin davacı hakkında icra takibi yaptıklarını, namına çek keşide edilen davalı ... San. Ltd. Şti.`ye çek miktarı borcu tahsilat makbuzu ile ödendiğini, davalı cirantaların haklı hamil olmadığını, ... Ltd. Şti.`nin kaşe ve imzası atılarak kendilerine ciro edilmiş gibi gösteren davalılara müvekkilinin borcu olmadığını iddia ederek, davacının keşide ettiği 92.993.198 TL miktarlı çek nedeniyle yapılan icra dosyasında talep edilen 99.896.198 TL miktarında davacının davalılara borçlu olmadığının tespitini, icra inkar tazminatının tahsilini, yargılama sırasında borç ödendiğinden istirdadını talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Metal ve San. A.Ş. vekili, müvekkilinin davalı ... Metal San. ve Tic. Ltd. Şti.`ne verdiği muhtelif malzeme karşılığı 22.3.1994 tarihli çek tahsilat makbuzu ile dava konusu çeki aldığını, çekin davacı tarafından ödenmemesi üzerine icra takibi yapıldığını, müvekkilinin iyi niyetli ve yetkili hamil olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Ltd. Şti., dava konusu çekin kendilerine ulaşmadığını, bedelin nakden ödendiğini, çekteki cironun kendilerine ait olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı ... Metal Paslanmaz Kazan ve Kimya Makinaları`na tebligat yapılmamış, davacı vekili bu davalı hakkındaki davadan feragat etmiştir.
Mahkemece; iddia, savunmalar, çek fotokopisi, grafoloji dairesinden alınan rapor ve dosya kapsamına göre, çekte lehtar gözüken ... Ltd. Şti.`nin cirosuna ilişkin imzaların bu şirket yetkililerine ait olmadığı, çekin sahte olduğu, daha sonraki cirantaların iyi niyetli kabul edilmesinin mümkün olmadığı, menfi tespit istemi ile açılan dava sırasında davacının ... Metal A.Ş.`ye ödediği miktarın istirdadını isteyebileceği gerekçesiyle, davalı ... Metal hakkındaki davanın feragat nedeniyle reddine, davalılar ... Metal A.Ş. ve ... Ltd. Şti. hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile 16.4.1994 keşide tarihli 92.993.198 TL bedelli çekten ötürü davacının bu davalılara borçlu olmadığının tespitine, yargılama aşamasında ... Metal A.Ş.`ye ödenen 113.043.000 TL`nin bu davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine, ... Metal A.Ş.`nin ve ... Ltd. Şti.`nin takipte kötü niyetli oldukları kanıtlanamadığından davacının inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili ile davalı ... Metal A.Ş. vekili temyiz etmiştir.
1- Kambiyo senetlerinde imzaların istiklali ilkesi caridir. Diğer bir deyişle, beyanlar birbirinden bağımsızdır. Bu husus, TTK`nun 589. maddesinde açıkça ifade olunmuştur. Buna göre, bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kimselerin imzasını, sahte imzaları, mevhum (gerçekte mevcut olmayan) şahısların imzalarını yahut imzalayan veya namlarına imzalanmış olan şahısları herhangi bir sebep dolayısıyla ilzam etmeyen (bağlamayan) imzaları taşırsa, diğer imzaların sıhhatine bu yüzden halel gelmez. Aynı esas, TTK`nun 730/1. fıkranın 3. bendinin yollamasıyla çekte de geçerlidir. Buna göre, dava konusu çeki ciro eden davalı ... San. İth. İhr. Ltd. Şti.`nin cirosunu oluşturan imzanın sahte olması, diğer cirantaların imzalarının geçerliliğine etki etmez. Somut olayda keşidecinin imzasının sahte olduğu iddia edilmediğine göre, çekin sahte olduğuna ilişkin mutlak defi bu olayda uygulanmaz. Açıklanan bu ilkelere göre, TTK`nun mad. 730/1. fıkrasının 5. bendi yollamasıyla aynı yasanın 599. maddesi gereğince davalı ... Metal A.Ş.`nin davacı keşideciye karşı sorumlu olup olmayacağının araştırılması gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün davalı ... Metal A.Ş. yararına bozulması gerekmiştir.
2- Kabule göre ise; davalı ... San. İth. İhr. Ltd. Şti.`nin ciro imzasının sahte olduğunun tespit edilmiş olması nedeniyle hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddedilmesi gerekirken, kabulü doğru olmamış ise de, hükmün davalı ... San. tarafından temyiz edilmemesi nedeniyle bu durum bozma sebebi yapılmamıştır.
3- Bozma gerekçesine göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte yazılı nedenlerle hükmün davalı ... Metal A.Ş. yararına BOZULMASINA, (3) numaralı bentte yazılı nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 02.03.1998 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy