(818 S. K. m. 365/II) (3226 S. K. m. 6)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı İstanbul Asliye 3. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 26.1.1996 tarih ve 1003-51 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 20.6.1997 tarihinde davacı avukatı L. K. gelip, davalı avukatı tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraf avukat dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması duruşmadan sonraya bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin üç ayrı finansal kiralama sözleşmesi ile borçlandığı dövize endeksli araç kirası taksitlerinin, döviz fiyatlarındaki olağanüstü artışlar nedeniyle ödenmesinin imkansız hale geldiğini, ödemelerdeki güçlük nedeniyle 3434 yevmiye numaralı sözleşmenin 19203 yevmiye numaralı tadil sözleşmesi ile, 39297 yevmiye numaralı sözleşmenin ise 13.4.1994 tarihli tadil sözleşmesi ile kira ödeme planlarının değiştirildiğini ve edimler arasındaki dengenin müvekkili aleyhine bozulduğunu ileri sürerek, finansal kiralama sözleşmelerinin akdedildikleri tarihteki kurdan Türk Lirası'na çevrilmesi suretiyle uyarlanmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, sözleşmelerin değişen hal ve şartlara uyarlandığını, tadil sözleşmelerinin akdedildiği tarihlerden sonra ekonomik koşullarda değişiklik olmadığını, öte yandan müvekkilinin de araçları döviz kredisiyle satın aldığını ve sözleşmelerin Türk Lirası'na çevrilmesinin mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece toplanan delillere göre, tarafların döviz fiyatlarındaki umulmadık yük gelmeden dolayı davacının zararını gidermek için yeni ödeme planı düzenleyerek sözleşmeyi uyarladıkları için, ayrıca mahkemeye başvurarak uyarlama istenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2) Ancak davalı şirket tarafından taraflar arasındaki 22.9.1993 ve 25.10.1993 tarihli sözleşmeler, kira bedellerinin ödenmesindeki güçlük nedeniyle 13.4.1994 tarihli tadil sözleşmeleriyle değişen hal ve şartlara uyarlandığına göre 30.12.1993 tarihli finansal kiralama sözleşmesinin de aynı şartlara tabi olduğu gözetilerek uyarlanması ve öncelikle bu konuda davalı tarafa teklifte bulunmak üzere önel verilmesi, davalı tarafça uyarlama önerisinde bulunulmaz ve yapılan öneri davacı tarafça kabul edilmez ise bu kez yukarıda anılan sözleşmelerin tabi tutulduğu uyarlama esaslarına bağlı kalınmak suretiyle 30.12.1993 tarihli sözleşmenin ne şekilde uyarlanması gerektiği hususunda uzman bilirkişiden alınacak rapor sonucuna göre bir hüküm tesisi gerekirken, dosyada 30.12.1993 tarihli sözleşmenin uyarlanmasına ilişkin bir belge olmadığı halde, bütün sözleşmelerin uyarlandığından bahisle davanın tümüyle reddi yoluna gidilmesi yerinde görülmediğinden, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle kararın davacı yararına BOZULMASINA, duruşmada vekille temsil olunan davacı yararına 20.000.000.-TL. vekalet ücreti takdirine, ödediği temyiz peşin harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 23.06.1997 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy