(818 S. K. m. 83)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı Çanakkale Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 26.11.1996 tarih ve 999-611 sayılı hükmün temyizen tetkiki taraflar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili donatana ait gemiyle, davalı şirketin donatanı bulunduğu gemi kaptanının kusuru neticesinde Çanakkale Boğazında 23.12.1992 de meydana gelen çatma sonucu davacı donatana ait gemide meydana gelen hasarlar ve kayıplar toplamının 150.000 USD olduğunu iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100.000 USD nin çatmanın meydana geldiği tarih olan 23.12.1992 tarihinden itibaren 1 yıl vadeli USD mevduat hesaplarına uygulanan %12 faizi ile birlikte davalıdan aynen tahsiline, mümkün olmadığı takdirde BK.nun değişik 83/son maddesine göre fiili ödeme günü karşılığı Türk Lirası olarak en yüksek banka reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, kusur oranının tesbiti için bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, talep edilen tazminat miktarının fazla olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, çatma ile ilgili tutanaklar ve bilirkişi kurulu raporuna göre, bilirkişilerden Necmettin A.'ın kusur oranının tesbitinde diğer iki bilirkişiden aykırı olarak davacının % 70, davalının % 30 kusurlu olduğunu belirtmesine rağmen diğer iki bilirkişinin, davalının % 100 kusurlu olduğuna dair raporunun Başbakanlık Denizcilik Müsteşarlığı Çanakkale Deniz Trafik Kontrol Merkezinin yazılışına uygun olduğu, davalı geminin %l00 kusurlu olduğu, davacı gemide 123.218 USD tutarında zarar meydana geldiği, davacının USD üzerinde hüküm kurulması talebinin BK.nun 83/2 maddesine aykırı olduğu, fiili ödeme günündeki kur üzerinden TL. na karar vermenin de, baştan itibaren yabancı paranın tahsil anındaki değerine göre faiz uygulanması sonucunu doğuracağı gerekçesiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 100.000 USD.nın 23.12.1992 tarihi itibariyle Türk Lirası karşılığı olan 840.174.000 liranın olay tarihi olan 23.12.1992 tarihinden itibaren %54,50 oranında reeskont faiziyle birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, davacının USD karşılığında ya da fiili ödeme günü karşılığı TL.nin faiziyle tahsili talebinin reddine karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1- Bilirkişi Kurulu, tarafların kusur durumlarını belirtir raporlarını ibraz etmişler, bilirkişilerden Necmettin A. diğer üyelerin görüşüne muhalif kalarak ayrıca rapor düzenlemiştir. Mahkemenin hükmüne gerekçe yaptığı bilirkişi kurulu raporu hüküm kurmaya elverişli değildir. Rapora davalı vekili de 25.6.1996 tarihli dilekçe ile itiraz ettiğinden, itirazları dikkate alınarak, yeniden konusunda uzman kişilerden oluşturulacak bilirkişi kurulu tarafından, tarafların kusur oranları ve davacının hasar miktarını belirtir şekilde, denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiş, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına bozulması gerekmiştir.
2- Davacı vekilinin temyizine gelince; BK.nun 83/3 maddesi çatma ile ilgili açılan tazminat davalarında da uygulanabilir. 3678 sayılı Yasa ile değişik BK.nun 83/3 maddesine göre yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi durumunda, alacaklının talebi halinde, fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödemenin mümkün bulunmasına ve davacı vekilinin talebi de bu şekilde olmasına göre, davalının kusurunun tesbiti halinde davacı yararına hükmedilecek yabancı para alacağının, fiili ödeme günündeki rayicine göre Türk lirası üzerinden ödenmesine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan 1. nolu bentte yazılı nedenlerle hükmün davalı yararına, 2 nolu bentte yazılı nedenlerle davacı yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edenlere iadesine, 26.03.1997 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy