(818 S. K. m. 182)
Taraflar arasındaki davadan dolayı Pasinler Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 6.2.l997 tarih ve 201-18 sayılı hükmün temyizen tetkiki davalı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı, davalıya sattığı 25 ton patatesin bedelinin ödenmemesi nedeniyle davalı aleyhine girişilen icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptalini, %40 inkar tazminatının tahsilini talep etmiştir.
Davalı yetkili mahkemenin Karlıova olduğunu, davadan aldığı patates bedellerini peşin ödediğini, davacıya yemin teklif ettiğini belirtmiştir.
Mahkemece, toplanan delillere ve dosya kapsamına göre, davacının davalıya 276.000.000 liralık patates sattığı, davalının da bedelini ödemediği, davacının yemini ve tanık beyanlarıyla anlaşıldığı gerekçesiyle itirazın iptaline, %40 inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı davalı temyiz etmiştir.
BK.nun 182 nci maddesine göre, aksine sözleşme veya teamül olmadıkça, alıcı ile satıcı borçlarını karşılıklı ve aynı anda ifa ile yükümlüdürler. Sözgelimi, satış sözleşmesinde, önce malın teslim edileceği ve satış bedelinin de bir süre sonra ödenemeceğini kararlaştırmış olabilir. Bu kuralın, aksinin de, karara bağlanması olanaklıdır.
Tarafların iddia ve savunmaları ile dava dilekçesi içeriğine göre, az önce değinildiği gibi, taraflar arasında özel bir anlaşmanın olmadığı anlaşılmış bulunmaktadır. Bu durumda, taraflar arasındaki satışın peşin ödeme karşılığı bir satış olduğu gözlenmiştir. Peşin satışlarda da, malın teslimi ile satış bedelinin ödendiğinin kabulü zorunludur. Bu hususun aksini ispat etmek, davacı satıcıya düşmektedir. Yani, satılan malın, satış bedelinin ödenmediğini, davacı satıcı ispat etmelidir. Satılan malın ağırlığı ve bedeline göre, bu iddianın yasal delillerle ispatı gerekir. Yerel mahkemece, bu kuralın gözden kaçırılması doğru görülmemiş ve yerel mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı tarafından temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 29.9.l997 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy