(6762 S. K. m. 787) (818 S. K. m. 41)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı İstanbul Asliye 3.Ticaret Mahkemesince verilen 11.10.1996 tarih ve 130-1014 sayılı hükmün temyizen tetkiki davalı Tur Transit Nak Şti vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 25.3.1997 gününde davacı avukatı Cemal D. ile davalı avukatı Kamil E. gelip temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması duruşmadan sonraya bırakılmıştı. Bu kerre dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili şirketin Rusya'dan ithal ettiği (12.150)USD değerindeki deri yükünün taşıma işini davalılardan Limanoğlu Ltd Şti.ne tevdi ettiğini ve taşımanın da diğer davalıya ait araçla gerçekleştirildiğini, taşıma süresinin (10) gün olarak kararlaştırılmasına rağmen (39)gün geciktirilmesi nedeniyle malın tamamının bozulduğunu ileri sürerek (12.150)USD ın tahsil tarihindeki MB efektif satış kuru üzerinden TL karşılığının dava tarihinden itibaren işleyecek libor faizi ve yapılan masraflar tutarı (163.383.000)liranın en yüksek banka faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı Limanoğlu Ltd Şti vekili, taşımanın gecikmesinde davalı tarafın kusuru bulunmadığını, derilerdeki bozulmanın usulünce tespit edilmediğini savunmuştur.
Diğer davalı Tur Transit Kol Şti vekili ise cevabında, müvekkili firma ile davacı arasında taşıma sözleşmesi yapılmadığını, asıl taşıyıcıya davanın yöneltilmesi gerektiğini, gecikmenin gümrük işlemlerinin uzamasından kaynaklandığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, mübrez belgelere, delil tespit dosyasına ve bilirkişi raporuna dayanılarak oluşan zararın taşımadan kaynaklandığı ve tamamı zayi olan yük bedeli ile davacının yaptığı masraflardan davalıların sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile (12.105)USD ın dava tarihinden itibaren libor faiziyle ve (163.091.000)liranın dava tarihinden itibaren değişen oranlardaki reeskont faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalılardan Tur Transit Kol Şti vekili temyiz etmiştir.
TTK.nun 787/1.maddesine göre, taşıyıcının aleyhine açılacak tazminat davaları, birinci ve sonuncu taşıyıcı aleyhine açılması gerekir. Bu davanın, aradaki bir taşıyıcı aleyhine açılabilmesi için, ziya ve hasarın bu taşıyıcının taşıdığı zaman içinde meydana geldiğini ispat etmek şarttır. Bu maddede öngörülen kural, bir seçimlik hak niteliğinde olduğu için husumet bunlardan birine yöneltildiği takdirde, davacının, diğer taşıyıcılar aleyhine dava açma yetkisi kalmamış olacaktır.
Davacı, dava dilekçesi ve yargılama aşamasında, davalıların taşıyıcı olduğunu iddia etmiş ve zararın her iki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir. Toplanan delillere göre, her iki davalının da taşıyıcı olduğu ve Limanoğlu Ltd Şti. nin asıl taşıyıcı ve diğer davalı Tur Transit Kol Şti. nin alt taşıyıcı bulunduğu anlaşılmıştır. Öte yandan, davalılardan Tur Transit Kol Şti.nin de, husumet yönünden davaya itiraz ettiği ve mahkemece bu yönde herhangi bir karar verilmediği gözlenmiştir. Kaldı ki, açılan bir davadaki husumet yönü mahkemece resen göz önüne alınmalıdır. Mahkemece, yapılacak iş; açılan bu davada husumetin davalı Tur Transit Kol Şti. taşıyıcıya yöneltilmesi gerekip gerekmediği hususu yönünden davacıdan bilgi alınması ve davacının açıklamaları ışığında bir karar verilmesi gerekirken, bu hususun gözden kaçırılması doğru görülmemiş ve hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 9.000.000 lira duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalı Tur Transit'e verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 25.3.1997 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy