(743 S. K. m. 2)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı İstanbul 4. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 2.7.1997 tarih ve 417-307 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 16.12.1997 gününde davalı avukatı T. Gören gelip davacı avukatı tebligata rağmen gelmediğinden temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraf avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması duruşmadan sonraya bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin Şişli, Yeniköy Yolu Caddesi'nde bulunan taşınmazını 1.1.1994 başlangıç tarihli sözleşme ile ve üç yıl süreyle işyeri olarak davalıya kiraladığını, ancak halen ödenmekte olan 50.000.000 TL aylık kiranın günün ekonomik koşulları karşısında cüzi kaldığını, edimler arasındaki dengelerin müvekkili aleyhine bozulduğunu ileri sürerek, sözleşmeye hakimin müdahalesi ile yeni kira döneminde kira parasının 150.000.000 TL'na çıkarılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının yeni kira dönemi için uyarlama talep ettiğine göre bu davanın bir kira tespit davası olup, Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunu, sürenin bitimine çok az süre kaldığı için uyarlama istenemeyeceğini, sözleşmede kiranın her yıl %40 arttırılacağına ilişkin hüküm bulunduğunu, uyarlama şartlarının oluşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia ve savunmaya, toplanan delillere, bilirkişi raporuna nazaran, taraflar arasındaki kira sözleşmesinin uzun süreli olup, davacının elinde olmayan ve beklenmeyen ekonomik gelişmeler, paranın alım gücündeki azalma dikkate alındığında edimler arasındaki dengenin davacı aleyhine bozulduğu, işlem temelinin çöktüğü ve uyarlama koşullarının oluştuğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, taşınmazın aylık kira parasının dava tarihinden geçerli olmak üzere 120.000.000 TL olarak tespitine karar verilmiştir.
Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davadaki istek kira parasının günün koşullarına uyarlanmasına ilişkin olup, bu haliyle dava bir uyarlama davası olduğundan davalının bu yöne ilişen temyiz itirazları yerinde değil ise de, uzun süreli kira sözleşmesinin bitimine çok kısa bir süre kalmış ise uyarlama davası açılamaz. Zira, uyarlama davasının görülebilmesi şartlarından biri de, edimler arasındaki dengenin aşırı bozulması ve sözleşmenin taraflardan biri için çekilmez hal olması olduğuna ve kira sözleşmesinin bitimine kısa bir süre kalmış ise, yeni kira dönemi için kira tespit davası açma imkanı bulunduğundan artık bu durumda, çekilmezlik-katlanılmazlık unsuru gerçekleşmeyecektir. Somut olayda. 3 yıl süreli olan kira sözleşmesi 31.12.1996 tarihinde sona erecek olup, iş bu dava ise 4.9.1996 tarihinde ve bitime çok kısa bir süre kala açıldığından, mahkemece bu nedenle davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile karam davalı yararına BOZULMASINA, duruşmada vekil ile temsil olunan davalı yararına takdir olunan 20.000.000 TL vekillik ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 16.12.1997 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy