(6762 S. K. m. 369, 455, 456, 457)
Taraflar arasındaki davadan dolayı İstanbul Asliye 6. Ticaret Mahkemesince verilen 22.5.1997 tarih ve 1108-433 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 6.3.1998 gününde taraf vekilleri tebligata rağmen gelmediğinden tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten, temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı vekili, davalı şirketin ortağı olduğunu, şirketin 5 ortaklı olup, müvekkilinin %21.3 oranında paydaş bulunduğunu, davalı şirketin Yurt-Kur Memurları Yapı Kooperatifine ait 2 Blok 30 dairelik inşaatın, İstanbul Avcılar ilçesinde S.S. Usaş Konut Yapı Kooperatifine ait 8 Blok 152 konut ve Bakırköy-Osmaniye- Davutpaşamevkiinde kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile dükkan ve dairelerden oluşan 2 bloklu özel inşaatın yapımcı yükleniciliğini yaptığını, inşaatların tamamlanıp teslim edildiğini, inşaat işinin l986-l99l yılları arasında sürdürüldüğünü, şimdiye dek kar-zarar hesabı yapılmadığını, yöneticilerin malzeme bedelinin çok üstünde fatura temin ederek şirketin kar etmediğini gösterdiklerini ileri sürerek, söz konusu inşaatların yapımı için gerekli malzeme miktarının cins cins, kalem kalem çıkartılarak şirket karının hesaplanması ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik l00.000.000 TL'nın azami faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, Yurt-Kur kooperatifi inşaatının başka şirketten devr alındığını, Usaş Yapı Kooperatifine ait inşaatın da, davalı şirket yönetim kurulu üyesi Fikret F.Kale'ye devredildiğini, kesin hesap çıkarılamadığını, 1988'e kadar olan bilançoların oybirliği ile kabul edildiğini, davacının iddiasının yersiz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre, yaptırılan bilirkişi incelemesinde; davalı şirketin Yurt-Kur Memurları Yapı Kooperatifi'nin Halkalı-Çamlıkaltı yolu mevkiindeki ve Avcılar ilçesindeki Usaş Yapı Kooperatifine ait inşaatlar için, davalı şirketin defter ve kayıtlarına göre 1987 yılı sonundan 1992 yılı sonuna kadar 14.351.938.230 TL tutarında inşaat malzemesiyle ilgili harcama yapıldığı, dairelerin ortaklığa maliyetinin 8.859.847.000 TL olduğu, davalı şirketin inşaatla ilgili olarak davacıya herhangi bir pay ödemediği, davacının pay oranı, inşaatın maliyet tutarı ve bu maliyetten elde edilecek kar'a göre, davacının talep ettiği 100.000.000 TL alacak miktarının normal olduğunun saptandığı gerekçesiyle, l00.000.000 TL alacağın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmişlerdir.
Bütün ticari ortaklıklarda ve bu arada, anonim şirketlerde, kar elde edilmesi ve bu karın paylarına göre ortaklara dağıtılması asıl amaçtır.
Sermaye şirketlerinde elde edilen kazancın belirlenmesi kanunun öngördüğü yedek akçelerin ayrılması, T.T.K.nun 455-472 maddeleri hükümlerinin uygulanarak bilançoda gösterilmesi ve safi kazancın tespit edilmesi gerekir. Yine, T.T.K.nun 457/1 maddesinde öngörüldüğü gibi, safi kazanç yıllık bilançoya göre hesap ve tespit olunur.
Kar payının dağıtılmasına karar verme yetkisi T.T.K.nun 369/2 maddesine göre şirketin genel kuruluna aittir. Genel kurulda karın dağıtılmasına karar verilmesi halinde paydaşların kar payını talep hakları doğar. Genel kurulda karın dağıtılması yolunda bir karar alınmadıkça, kar payının bir alacak davası açılmak suretiyle talep edilmesi ve hüküm altına alınması mümkün değildir.
Anonim şirket ortaklarının herşeyden önce yönetim kuruluna başvurarak karın dağıtılması yönünde gündeme madde konulmasını sağlamaları ve genel kurulda da gerekli kararı almaları ve kar dağıtımının genel kurulca reddi durumunda genel kurul kararının iptali davasını açarak, karın bu şekilde dağıtım yolunu tercih etmeleri gerekir. Yerel mahkemece, bu hususlar çerçevesinde karın dağıtılması gerektiğinin göz önüne alınmaması doğru görülmemiş ve hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenlerine göre davalı vekilinin itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, taraf vekilleri tebligata rağmen gelmediğinden duruşma vekillik ücreti takdirine yer olmadığına, ödedikleri temyiz peşin harçların istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 26.3.1998 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy