(6762 S. K. m. 336) (1163 S. K. m. 62)
Taraflar arasındaki davadan dolayı Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 8.10.1997 tarih ve 174-463 sayılı hükmün temyizen tetkiki davalı V. Bektaş, M. Orhan, C. Erdoğan, D. Yeşilyurt, M. Şahin vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı vekili, davalıların kooperatif yönetim kurulunda görevli iken mal ve hizmet alımlarında usulüne uygun davranmadıklarını, kooperatif adına borçlanırken kusurlu ve kasıtlı davrandıklarını, bu nedenle genel kurulda ibra edilmediklerini belirterek 659.225.786 TL'nin zarara konu işlem tarihlerinden itibaren ticari banka faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili ile, diğer davalılar vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; iddia, savunma, kooperatif kayıtları, banka dekontları, ilgili ceza dosyası, bilirkişi raporları ve dosya kapsamına göre, davalılar M. Orhan, M. Şahin, D. Yeşilyurt ve V. Bektaş'ın 340.401.315 TL'den davalı C. Erdoğan yönetimindeki sorumluluğunun ise 266.885.715 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 340.401.315 TL'nin davalılar M. Orhan, M. Şahin, D. Yeşilyurt ve V. Bektaş'tan tahsiline, 266.885.715 TL'nin davalı C. Erdoğan'dan yazılı işlem ve dava tarihlerinden itibaren %30 yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalılar vekilleri temyiz etmişlerdir.
1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalılar M. Orhan, M. Şahin ve D. Yeşilyurt'un temyiz itirazlarının reddi ile hükmün bu davalılar yönünden onanmasına,
2- Davalılar C. Erdoğan ile V. Bektaş'ın temyizine gelince; 19.5.1991 tarihli genel kurul kararına göre davalılar V. Bektaş ve C. Erdoğan yönetim kurulu yedek üyeliklerine seçilmişler, C. Erdoğan'ın 14.9.1991 tarihinden itibaren asil üye olarak görev aldığı anlaşılmış olmasına rağmen V. Bektaş'ın hangi tarihten itibaren asil üye olarak görev yaptığı dosya kapsamından anlaşılamamıştır. Davalılar C. ve V. savunmalarında, yönetim kurulunun harcamalarla ilgili kararlarına katılmadıklarını savunmuşlardır. Mahkemece, bu savunma üzerinde durulmamış ve alınan bilirkişi raporlarında da bu hususlara değinilmemiştir. Kaldı ki, yönetim kurulu üyeleri olan davalılar aleyhinde açılan ceza davasında sanıklar C. ve V.'nin yönetim kurulunun işlemlerine fiilen katılmadıklarından beraatlarına karar verilmiş, hüküm onanarak kesinleşmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 62.maddesinde, yönetim kurulu üyelerinin görevleri belirtilmiş ve yönetim kurulunun, kooperatif amaçlarının gerçekleşmesi ve ortakların çıkarlarının korunması ile ilgili olarak yasalara, ana sözleşme hükümlerine ve genel kurul kararlarına göre işleri titizlikle ve en iyi şekilde yürütmekle ve kooperatifin başarısı ve gelişmesi yolunda gereken çabayı göstermekle görevli olduklarını açıklamış, ayrıca kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumlu oldukları da ifade edilmiştir.
Kooperatifler Kanunu ve ana sözleşmede, yönetim kurulu üyelerinin bu sorumluluklarının niteliği yönünden açık bir hüküm mevcut değilse de, 1163 sayılı Yasanın 98.maddesi, kanunda aksine açıklama olmayan hususlarda, TTK. nun anonim şirketlere ait hükümlerin uygulanacağını göstermiş olduğundan, anonim şirketlerle ilgili hükümlere bakmak gerekmektedir.
Anonim şirketlere ilişkin olan TTK. nun 336/l ve 5.maddesinde ise, kanun ve ana sözleşmenin kendilerine yüklediği vazifeleri kasten veya ihmal neticesi olarak yapmayan yönetim kurulu üyelerinin müteselsil sorumlu bulundukları belirtilmiştir. Bu tür sorumluluğun tespiti neticesi olarak, yönetim kurulu üyelerinin bütün kooperatif işlerine titizlikle ilgi göstermek, yönetim kurulu adına yapılan işlemleri ve harcamaları kontrol etmek, görevini kasıt veya ihmal sonucu yerine getirmemeleri halinde birlikte ve müteselsilen zorunlu olacakları tabidir.
Ancak, kooperatifi zarara uğratan eylemlerin vuku bulduğu tarihte, yönetim kurulu üyeleri sıfatı bulunmayan veya görevde olmayan veya yapılan işleme karşı çıkan veya zararlandırıcı kararlara katılmayan üyeler sorumluluktan kurtulabileceklerdir.
Bu durumda mahkemece yapılacak iş; davalı C. ve V.'nin savunması üzerinde durularak, yönetim kurulu üyeleri olarak harcamalara katılıp katılmadıklarının araştırılması, harcamalarla ilgili kararlara katılmışlar ise, hangi zararlardan sorumlu olduklarını saptamak, başka bir ifade ile hangi zararlardan ve ne miktar için, hangi katıldıkları yönetim kurulu kararından dolayı ayrı ayrı sorumlulukları tesbit olunmak gerekirken, eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ve hükmün davalı C. ve V. yararına bozulması gerekmiştir.
Yukarıda 1 numaralı bentte yazılı nedenlerle davalılar M. Orhan, M. Şahin ve D. Yeşilyurt'un temyiz itirazlarının reddiyle hükmün bu davalılar yönünden ONANMASINA, 2 numaralı bentte yazılı nedenlerle hükmün davalılar C. Erdoğan ve V. Bektaş yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 6.126.447 lira temyiz ilam harcının temyiz eden davalılardan M., M. ve D.'dan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalılardan C. Eroğan ve V. Bektaş'a iadesine, 27.04.1998 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy