(2004 S. K. m. 72) (1086 S. K. m. 283)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 15.12.1997 tarih ve 1123-1109 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalılar vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 16.6.1998 gününde davalılar avukatları Yüksel Özer, Tuncay Gürtuna ve Sanal Görgün ile davacı avukatı Aydoğan Semizer gelip temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraf avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması duruşmadan sonraya bırakılmıştı. Bu kerre dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, müvekkillerinin murisi Mehmet Ata Mermerci'nin Hitit Menkul Değerler A.Ş.'den (yeni adı bayındır Menkul Değerler A.Ş.) satın aldığı (4.300.000) USD. nominal değerli kamu ortaklığı idaresinin hamiline hisse senetlerinin murisin fabrikasındaki kasasında saklandığının bilinmesine rağmen ölümünden sonra kasasından çıkmadığını ve senetleri rıza hilafına elden çıktığının anlaşıldığını ve bunun üzerine açılan senet iptali davası sonrasında sözü edilen hisse senetlerinin davalıların elinde olduğunun bildirildiğini, davalıların bu senetler üzerinde hiçbir haklarının bulunmadığını ileri sürerek hisse senetlerinin müvekkillerine iadesine, o tarihte bedele dönüşmüşlerse bedellerinin ve faizlerinin tahsiline, senetlerin zamanında verilmemiş olması sonucu faiz kaybı veya kur artışı nedeniyle doğmuş ve doğacak zararlar bakımından talep haklarının saklı tutulmasını talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, müvekkillerinin, davacıların murisi Mehmet Ata Mermercinin kardeşleri ve şirket ortakları olduklarını, M.Ata Mermerci'nin hastalığı süresince iş yaşamıyla ilgisini kesmediğini ve ölümüne yakın tarihlerde dahi mal varlığı üzerinde tasarruflarda bulunmadığını davacıların dava konusu hisse senetlerinin müvekkillerine ait olduğunu bilmelerine rağmen murisin ölümünden 2 yıl 3 ay sonra bu davayı açmalarının iyiniyetli davranış olmadığını, bu hisse senetlerinin iyiniyetli davranış olmadığını, bu hisse senetlerinin müvekkillerinin isteği üzerine kendileri için, Mehmet Ata Mermercinin Aktif San. Tic. A.Ş.'nin finans müdürü Viktor İzerel verdiği satın alma talimatı doğrultusunda satın alındığını senetlerin satın alınmasında M.Ata Mermerci'nin ve şirketin çoğunluk hissedarları olan müvekkillerinin ortak mülkiyetleri altındaki 18.7 milyon dolarlık hisse senedi hazine bonosu tahvil ve hamiline repoların 3 milyon dolarlık kısmının harcandığını bu değerlerin 15.7 milyon dolarlık kısmının ise M.Ata Mermercinin hesaplarına oradan da eşinin hesaplarına aktarıldığını, bu hisse senetleri üzerinde muris'in mülkiyet iddiasının bulunmadığını, hamiline olan bu hisse senetlerinin teslimle mülkiyeti geçeceğinden aracı kurumdan kime satıldığını önemli olmadığını, aracı kurum kayıtlarının önem taşımadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı vekili temyizi üzerine Dairemizin 14.5.1996 tarih ve 1996/1166-3499 sayılı ilamı ile bozulmuş olup, mahkemece bozmaya uyularak iddiaya, savunmaya, toplanan delillere bilirkişi raporuna göre; dava konusu senet paralarının murisin şahsi cari hesabına borç olarak kaydedildiği ve cari hesabın bu borç tahsil edilme sureti ile kapatıldığı yani senet bedellerinin murisin şahsi hesabından ödendiği ve yine aracı kurumun muhasebe kayıtlarında da senet bedellerinin davalılar tarafından veya onlara ait bir hesaptan ödenmiş olduğunun belli olmadığı, ve yine bu senetlerin davalıların iddiası gibi hamiline raporlar hususunda davacıların murisi ile davalılar arasında ortaklık olduğuna ilişkin bir kayıt ve belgenin de mevcut olmadığı, dava konusu senetlerin muris hesabına onun parası ile alındığı görülmektedir. Davalılar murisin kendilerinin temsilci olduğun ispat edemedikleri, bir kimsenin kural olarak yaptığı alışverişin kendi nam ve hesabına karine olduğu hususunun değiştiremeyeceği tanıkların ve bilgilerinin neticeye etkili olamayacağı gerekçesiyle davanın kabulü ile dava dilekçesinde belirtilen toplam 4.300.000 dolar tutarında kamu ortaklığı ve dolara endeksli hamiline yazılı hisse senetlerinin davalılarda olduğu konusunda uyuşmazlık olmadığından (3.200.00) dolardan Sadullah Mermerci'nin 1.100.000 doları kısmından da Ahmet Süha Mermerci'nin sorumlu tutulmasına, bu miktarları ihtiva eden dolara endeksli kamu ortaklığı senetlerinin beheri (100.000) dolarlık 43 adet olduğu gözetilerek sorumlulukları oranında davalılardan alınıp davacılara verilmesine, bu senetlerin her biri davalı nezdinde bulunan miktarları konusunda uyuşmazlık olmadığı gibi bunların belli tarihlerde faiz getirisi söz konusu olduğundan buna göre de oranlama yapılarak ve senetlerin bedele dönüşmeleri durumunda bedellerinin de dönüşüm tarihinden itibaren %5.5 ve değişen oranlardaki faizi ile birlikte davalıların sorumluluk oranında davalı Sadul Safa'dan 31.12.1994 tarihinden itibaren 744.186.. dolarını 30.6.1995 tarihinden itibaren 595.348.80 doların 30.9.1996 tarihinden itibaren 669.767.40 dolarını 1.11.1996 tarihinden itibaren 223.255.80 dolarını 31.12.1996 tarihinden itibaren 744.186.00 dolarını ve yine Ahmet Süha yönünden 31.12.1994 tarihinden itibaren 255.814.00 dolarını 30.6.1995 itibaren 204.651.20 dolarını 30.6.1996 tarihinden itibaren 76.744.00 dolarını 30.9.1996 itibaren 230.232.60 dolarını 1.11.1996 tarihiden itibaren 76.744.10 dolarını 31.12.1996 tarihinden itibaren 255.814.00 dolarını %5,5 ve değişen oranlarda karşılarında belirtilen tarihlere göre reeskont faiz uygulanmasına, davacı tarafın kur farkı alacağının saklı tutulmasına sair istemlerinin reddine karar verilmiştir.
Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.
Davacı taraf, dava konusu senetlerin rıza dışında ellerinden çıktığından bahisle istirdadını talep etmektedir. Bu tür davaların her türlü delille isbatı mümkün olduğu gibi, tanık dahi dinlenebilir.
Davalı taraf delilleri arasında tanık deliline ve hisse senetlerinin ortak fon hesabından alındığını iddia etmiş, mahkemece davalıların bu delilleri üzerinde hiç durulmamıştır.
Mahkemece, davalı delilleri üzerinde durularak, tanıklar dinlendikten sonra, davalı tarafın bilirkişi raporuna itirazları da değerlendirilerek, dava dışı Aktif San. ve Tic. A.Ş.nin kayıtlarını, dava konusu hisse senetlerinin bedelinin ödendiği çeklerin kimlerin hesabından çıktığına ilişkin banka kayıtları, yine muris Ata Mermercinin Aktif San. Tic. A.Ş.'deki cari hesabına borç yazılan miktarın ne şekilde kapatıldığı ve bilirkişi raporunun 9. sayfasında belirtilen murisin özel bilgisayar kayıtlarının müstenidatının da araştırılması ve bu konuda bilirkişi raporuna itirazları da karşılayacak şekilde bilirkişi kurulundan yeni rapor alınması gerekirken, eksik incelemeye dayalı ve yetersiz bilirkişi raporuna istinaden karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalılar yararına BOZULMASINA, 30.000.000 lira duruşma vekillik ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 18.06.1998 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy