(6762 S. K. m. 56, 57) (1086 S. K. m. 284) (554 S. KHK. m. 1)
Dava: Pakpen Plastik Yapı Elemanları San. Taş. vs. ile Erpen Plastik San. TAŞ. vs. arasındaki davadan dolayı Ankara Asliye 4. Ticaret Mahkemesince verilen 19.2.1997 gün ve 667-64 sayılı hükmü onayan dairenin 16.12.1997 gün ve 97/5567-9307 sayılı ilamı aleyhinde davacılar vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkillerinin özgün bir tasarım ile Türkiye'de ilk defa üretip, piyasaya sundukları kapı ve pencere profillerinin, teknik bir zorunluluk olmaksızın tip, şekil, dizayn ve sair özellikleri ile aynen taklit edilerek dayalı Er-Pen A.Ş. tarafından üretildiğini, diğer dayalı tarafından imalatta kullanıldığını ileri sürerek, ürünler arasında iltibas nedeniyle haksız rekabetin önlenmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.
Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, davacılar vekilince temyiz: edilen karar Dairemizin 16.12.1997 günlü ilamı ile onanmıştır.
Davacılar vekili; bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
Öncelikle davanın hukuki sebebini belirleme gerekirse davacılar PVC esaslı kapı ve pencere profilleri imalatında kullandıkları özcün dizaynın (oval seri) davalılar tarafından kullanıldığını ileri sürmüşler ve TTK. nun 56 ve 57/5 maddelerinde düzenlenen haksız rekabet hükümlerine dayanmışlardır. Davacılar adına tescil bir endüstriyel tasarım bulunmadığına göre, tescilsiz tasarımlar genel hükümlere tabidir (554 sayılı KHK. md.1)
Bu durumda; tarafların ürünleri arasında genel görünüm, boyut ve geometrik özellikler bakımından iltibas yaratıcı benzerlik bulunup bulunmadığı ve dava konusu dizayn üzerinde davacıların hukuken korunmaya değer bir hakkı olup olmadığı hususlarının üzerinde durmak ve bu çerçevede uyuşmazlığı çözümlemek gerekmektedir.
Delil tespit dosyasındaki (1995/1386 D. iş) bilirkişi raporunda davacıların ürettiği profillere, üzerinde GUNEL ve ERPEN yazılı profillerin genel görünüm, biçim ve dik kesitler itibariyle bütünüyle benzediği, boyut olarak da milimetrik ölçüde aynı olduğu belirtilmiş, davacıların bu rapora bir itirazı olmamıştır. Yargılama aşamasında alınan 6.5.1996 tarihli bilirkişi raporunda ve sonraki raporda bilirkişiler, ovalliğin teknik bir zorunluluk olmadığı, bunun görsel (estetik) bir tasarımdan kaynaklandığını, milimetrik ölçüde aynı boyutlarla üretim yapılmasının iltibasa yol açacağını bildirmişlerdir.
Davalı taraf, oval seri üretimin yeni olmadığını, daha önce Avrupa'da bu tasarım ile üretim yapıldığını savunmuş ve bunun dayanağı olarak davanın bitmesine yakın Almanca broşürler ihraz etmiş ise de; mahkeme, uyuşmazlığı dışında bu konuyu uzman bilirkişilere incelettirmeden, Avrupa'da aynı türde üretim yapıldığı ve dolayısıyla davacının tasarımının yeni olmadığı görüşünü benimseyerek karara gerekçe yapmıştır. özgün dizayn, para ve emek harcanarak yaratılan ve geliştirilen bir tasarım olmakla ve aynı zamanda fikri hakları da ihtiva etmekle, hukukun koruması altında olacaktır. Böyle bir korumandan faydalanmak için elbette dizaynın yeni ve orijinal olması da gerekir. Ancak, mahkemece bu hususlar üzerinde yeterince durularak açıklığa kavuşturulması icabeder.
Ayrıca, oval oluşum, geometrik biçim olduğundan hiç kimsenin tekeline verilemez. Ancak, davacının tasarımı yeni ise ve ölçü, boyut, genel görünüm ve geometrik özellikler itibariyle kendisinin geliştirdiği bir tasarım ise, başkaları bu dizaynı (tescilli olmasa bile) milimetrik ölçüde taklit ederek imal edemez ve kullanamaz. Aksi halde, haksız rekabette bulunmuş olur.
Öte yandan, mahkemece ürünler üzerindeki koruyucu bantlardan ürünleri ayırt edilebileceği ve dolayısıyla karışıklık yaratılmadığı karara gerekçe yapılmış ise de; bu koruyucu bantlar ambalaj niteliğinde olduğundan, çıkarıldı şekil benzerliği yönünden yaratılan iltibası ortadan kaldırmaz.
O halde; mahkemece davacının haksız rekabete ilişkin iddiaları ve yukarıda değinilen hususlar üzerinde durulması, davalının ibraz ettiği delillerin ve dosya kapsamının değerlendirilmesi için yeniden uzman bilirkişi raporu alınması ve varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş ve hükmün bu nedenle bozulması gerektiğinden Dairemizin 16.12.1997 günlü onama kararının kaldırılması ve davacılar vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının bozulmasını karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 16.12.1997 tarih ve 1997/5567-9307 esas ve karar sayılı onama ilamı kaldırılarak hükmün BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin temyiz ilam ve karar düzeltme harçlarının isteği halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 30.04.1998 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy