(1086 S. K. m. 43) (6762 S. K. m. 20)
Dava: Taraflar arasındaki İstanbul 6.Sulh Hukuk Mahkemesince görülerek verilen 19.6.1998 tarih ve 3-726 sayılı kararın Yargıtay incelemesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için belirlenen 23.3.1999 günde davacılar avukatı N. Y. ile davalı avukatı S. K. gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi H. Ç. tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, davalı banka ile birleşen Anadolu Bankası yurt dışında, özellikle Batı Almanya'da 1981 yılında açtığı kampanyada emeklilik Gelir Hesabını tanıtmış, müvekkillerininde davalı banka ile sözleşme yaparak müvekkillerinin aylık 50, 100 ve 150 DM'ın 7 yıl için ödeme yaptıklarını, müvekkilinin şu anda aylık 230.000.000 TL ile 300.000 TL arasında aylık aldıklarını ileri sürerek dava tarihinden itibaren her bir sözleşme için müvekkillerine aylık 50.000.000 TL emeklilik gelirinin tespiti ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı banka vekili cevabında, davanın gerek konusu gerekse meblağı açısından görevsiz mahkemede açıldığını gerekli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davacıların birlikte dava açamayacaklarını dava arkadaşlığı olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddiaya, savunmaya, toplanan delillere bilirkişi raporuna göre, davacılar Mehmet Parlak ve Hatice Parlak'ın aylık emeklilik gelirinin 16.561.829 TL davacı İbrahim'in aylık gelirinin 24.842.743 TL Muhsin Onsekiz'in aylık gelirinin 28.786.035 TL davacılar Aysel Albayrak, Ahmet Yeşildal ve Peri Akbaba'nın 33.123.687 TL davacılar Sefat Kaymaz ve İsmail Şahin'in 33.517.986 TL davacı Ayşel Şahin, aylık 34.700.974 TL davacı İbrahim Mutlu'nun aylık gelirinin 21.,293.780 Tl davacılar Ahmet Aksu, Musa Akdoğağn, Ali Şentürk, Bekir Çolak, Nezahat İnanış, Diyap Dursun, Adil Başkurt'un, Mustafa Serdar, Saadet Ünal ve Mevlüt Göksu'nun aylık gelirinin 49.684.486 TL olarak tespitine fazla istemin reddine tespit edilen emeklilik gelirlerinin dava tarihinden geçerli olup davalı bankadan tahsiline, davacılar Osman Sarıtaş, Şahin Akarca, Ramazan Karakaya, Süleyman Yardımcı, Neriman Kaya, Ahmet Gençoğlu, İsmail Şenermen ve Nurullah Salık yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre ve her ne kadar davacıların HUMK.nun 43 ncü maddesine göre aralarında dava arkadaşlığı bulunmamakta ise de, her birinden ayrı ayrı dava harcı alındığından bu husus bozma nedeni yapılmamış olup, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Ancak, taraflar arasındaki sözlemelerde ayda 50, 100, 150 DM ödemesi koşuluyla yedi yıl sonunda, kendilerine (30.000) lira aylık bağlanacağı kararlaştırılmış bulunmaktadır.
Davacının yedi yıl boyunca yabancı para cinsinden ödemede bulunacak olmasına ve kur artışları sonucunada bu ödemenin TL karşılığının giderek artacağının kuşkusuz bulunmasına göre, davacının yedi yıl sonra kendisine bağlanacak olan 30.000 liradan elde etmeyi umduğu yararı sisteme katıldığı tarihteki koşullar gözetilerek değerlendirmek ve belirlemek gerekir. Bu durum TL nun DM karşısında sürekli değer kaybetmesi nedeniyle esasen hakkaniyete de uygun bulunmaktadır.
Bu itibarla, mahkemece bilirkişi aracılığı ile 30.000 TL nın, davacının sisteme katıldığı tarihteki DM karşılığı belirlenip, bunun dava tarihindeki TL tutarı hesaplanarak uyarlanacak miktar saptanmalıdır. Mahkemece hükme dayanak yapılan bilirkişi raporundaki yöntem, gerekse faizin kapitalize edilmesi yöntemiyle düzenlenen bilirkişi raporunda belirtilen miktarlar fahiş olup, doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte yazılı nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, 30.000.000 lira ücreti vekaletin davacılardan alınarak davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 25.3.1999 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy