(6762 S. K. m. 1269, 1270)
Dava: Taraflar arasındaki davanın Batman Asliye Hukuk (Tic) Mahkemesince görülerek verilen 25.3.1998 tarih ve 35-158 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi D. Deniz Biltekin tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkiline ait 25 adet hayvanın davalı sigorta şirketine hayvan sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu hayvanlardan 10.327,10.282, 10.322,10.295 ve 10310 kulak numaralı hayvanların sigortalı iken öldüğünü ileri sürerek 320.000.000 lira sigorta bedelinin hayvanların ölüm tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari banka faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili, davacının Ziraat Bankasından aldığı kredi nedeniyle poliçenin düzenlendiğini ve Ziraat Bankasının rehin alacaklısı olduğunu, ödenebilir tazminatın Ziraat Bankasına gönderildiğini ancak kredi ilişkisi nedeniyle ödenmeyen sigorta tazminatları yönünden sorumluluklarının olmadığını, 10.322, 10.282, 10.295, 10.310 kulak numaralı hayvanların ölüm nedenlerinin çiftçiye teslimden önce nakliye sırasındaki hastalıktan kaynaklandığını poliçe başlangıcından önce hayvanların hasta olduğunu, poliçe genel şartlarına göre hayvanların hastalıklı olmaması gerektiğini bu nedenle bu hayvanlar için ödemede bulunmadıklarını, 10.327 kulak numaralı hayvan nedeniyle 61.500.000 lirayı davacıya ödeyeceklerini, bu yönden davayı kabul ettiklerini, sigortalı hayvanın etinden, derisinden ve benzeri kısımlarından yararlanılabilecek hallerde bu kısımlara ait bedel sovtaj olarak kabul edileceğini, bu hususunda dikkate alınmasını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından 10.327 kulak numaralı hayvan yönünden davalının kabulü dikkate alınarak 61.500.000 bu miktarın davalıdan tahsiline, diğer hayvanlar açısından davanın kabulü ile her bir hayvan için 64.000.000 liradan toplam 256.000.000 liranın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava konusu kulak numaralı hayvanlara ilişkin Hayvan Hayat Sigorta Poliçelerinin incelenmesinde, T.C Ziraat Bankası'nın dain ve mürtehin olarak gösterildiği anlaşılmaktadır.
Dava dışı bankanın TTK.nün 1269. maddesi hükmü uyarınca, malı rehin alan kimse sıfatıyla o mal üzerindeki menfaatini kendi adına sigorta ettirebileceği gibi, aynı Yasanın 1270. maddesi hükmü gereğince bir başkasının da rehin konusu malı rehin alan hesabına ve onun lehine sigorta ettirmesi mümkündür.
Böyle bir durumda, sigortalı durumda olan rehin hakkı sahibi olduğuna göre, sigortadan tazminat talep etme hakkı da öncelikle ona ait olması gerekir. Sigorta ettiren ancak sigortalı malın dain ve mürtehini olan ve lehine sigorta edilenin açık muvafakatini almak ve o suretle sigortadan şayet kendi menfaati de zedelendiği takdirde, tazminat istemek hakkına sahip olur.
Bu durum karşısında mahkemece yapılacak iş; davacı tarafa poliçe asılları ibraz ettirilerek dava dışı bankanın gerçekten dain ve mürtehin olup olmadığı belirlenmeli ondan sonra davacılara asıl dava ve talep hakkına sahip sigortalı bankadan davaya muvafakat veya icazetleri olduğunu belgelendirmeleri için mehil verilmeli ve bu usuli işlem tamamlandığı takdirde bu sigortadan menfaati olduğu anlaşılan davacı hayvan sahibinin dava hakkının bulunduğunun kabulü ile işin esasına girilmelidir.
Mahkemece yukarıda açıklanan hususlar araştırılmadan eksik inceleme ile dava dışı bankanın zımni muvafakatinin varlığından bahsedilerek hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 08.02.1999 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy