(818 S. K. m. 44, 161) (1086 S. K. m. 417, 423)
Dava: Taraflar arasındaki davanın Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesince görülerek verilen 6.5.1998 tarih ve 341-447 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi D. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili; müvekkili şirketin eski idari işler Genel Müdür Yardımcısı olan S, pazarlama ve satın alma Daire Başkanı Ö, satış müdür yardımcısı K ve diğer davalıların ise Yönetim Kurul üyesi olduklarını, müvekkili şirketle dava dışı bir firma arasında ihraca konu 300.000 ton şekerin İran'a taşınması hususundaki 03.06.1989 tarihli sözleşmede akaryakıt fiyat farkı dışında TL. üzerinden sabit fiyat uygulaması kabul edildiği halde, davalıların işin başlamasından sonra dava dışı taşıyıcının kur değişikliklerinin geriye doğru da uygulanmak suretiyle taşıma bedellerine eklenmesi konusundaki teklifinin kabul edilmek suretiyle sözleşme tasdiki yaptıklarını, bu nedenle taşıyıcı firmaya 1.418.617.617.- lira fazla ödeme yapılmasına neden olduklarını, bu meblağın 402.131.212.- lirasının iade edildiğini ileri sürerek bakiye 1.016.485.939.- lira'nın yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken tahsilini talep etmiştir.
Davalılar davanın reddini talep etmişlerdir.
Mahkemece davanın reddine ilişkin karar davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce bozulmuş ve yerel mahkemece kararda direnilmesi üzerine HGK.'nun 20.12.1989 tarihli kararı ile direnme kararı bozulmuş, bozmaya uyularak verilen kararda davalılar Selahattin, Faruk ve Kral aleyhindeki davanın reddine, 150.000.000.- lira'nın diğer davalılardan tahsiline (Yönetim Kurulu Üyelerinden) karar verilmiş, kararı davacı vekili ve aleyhine hüküm tesis edilen davalılar temyiz etmişler, Dairemizce davalıların temyiz itirazlarının reddine, kararın davacı yararına bozulmasına karar verilmiştir. Karar düzeltme istemi üzerine aleyhine hüküm kurulan davalılar yararına BK.'nun 44/2. maddesinin uygulanması açısından bozulmuştur. Mahkemece Dairemizin davalılar S, F ve K aleyhindeki bozma kararına karşı direnilmiş ve diğer davalılar hakkında bozma kararına uyularak davanın kısmen kabulüne 508.242.969.- lira'nın eski yönetim kurulu üyesi olan diğer davalılardan dava tarihinden itibaren tahsiline karar verilmiştir. HGK.'nun 29.03.1995 tarihli kararı ile direnme kararı bozulmuş olup, HGK bozma kararı dışında kalan diğer davalılara ilişkin karara yönelik temyiz itirazlarıda Dairemizce reddedilmiştir. Mahkemece davalılar S, F ve K yönünden 1.016.485.939.- lira zarara neden oldukları ancak BK.'nun 44/2. madde uyarınca zarardan % 50 oranında tenkis yapılarak 508.242.969.- lira'nın bu davalılardan dava tarihinden itibaren yasal faizi ile müteselsilen tahsiline karar verilmiş, kararı davacı vekili ve davalı S vekili temyiz etmiş, Dairemizin 1997/8762 Esas - 9480 Karar sayılı ilamı ile "davacının sair temyiz itirazlarının reddine, ancak davanın şirketin 3 çalışanı yanında eski yönetim kurulu üyesi 5 kişi aleyhinde de açıldığı, bu davalılar aleyhindeki önceki kararın kesinleştiği yönünde Dairenin açık onaması bulunmamasına, Dairenin 05.02.1996 gün 1995/8474 Esas - 1976/703 Karar sayılı bozma ilamına göre tüm davalılar hakkında hüküm tesisi gerekirken gerekçesiyle temyiz edenler yararına hüküm bozulmuştur. Mahkemece bozmaya uyularak 1.016.485.939.- lira zarardan BK.'nun 44/2. madde uyarınca % 50 oranında tenkis yapılarak tüm davalıların tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 508.242.969.- lira'dan sorumlu olmalarına ve dava tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,
2- Ancak, yargılama giderleri kural olarak davada haksız çıkan tarafa yükletilir. (HUMK. 417/1) Ayrıca, haksız çıkan taraf, yargılama gideri olarak vekalet ücreti ödemeye de mahkum edilir. (HUMK 423/6). İlkeler bunlar olmakla birlikte BK.44/1. maddesi (mutazarrır olan taraf zarara razı olduğu yahut kendisinin fiili zararın ihdasına veya zararın tazayüdüne yardım ettiği veya zararı yapan şahsın hal ve mevkiini ağırlaştırdığı takdirde, hakim zarar ziyan miktarını tenkis veya zarar ziyan hükmünden sarfınazar edebilir) hüküm aynı yasanın 161/son maddesindeki hüküm gibi hakim tazminat ve cezai şart miktarını fahiş görmesi halinde yasanın kendine verdiği bu yetki uyarınca tazminattan indirim yapacak hatta zarar ve ziyana karar vermekten sarfınazar edebilecektir. Tazminattan indirim yapılmasını davacının önceden takdir etmesi düşünülemez. Tazminat miktarından indirim yapılması veya tazminattan sarfinazar edilmesi tamamen hakimin takdirine ait olduğundan indirilen miktardan dolayı davacı taraf aleyhine avukatlık ücreti ve mahkeme giderine hükmedilemez. Bu yön Yargıtay uygulamalarında ötedenberi benimsenmiştir.
Bu nedenle mahkemece tenkis edilen miktar üzerinden davacı aleyhine masraf ve vekalet ücreti takdiri doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekir isede yapılan yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün bu nedenle HUMK.'nun 438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bendde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bendde açıklanan nedenlerle kararın hüküm fıkrasının 3. bendinin 2. cümlesinde yer alan "kısmen reddedilen miktara göre (7.209.930.-) lira nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine" cümlesinin hüküm fıkrasından çıkarılmasına, kararın hüküm fıkrasının 4. bendinde yer alan "davalılardan alınarak 1/2'nin davacıya ödenmesine" ibaresinin çıkarılarak yerine " davalılardan alınarak davacıya ödenmesine" ibaresinin konulmasına, hükmün düzeltilen bu şekli ile ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 596.100.- lira temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 25.02.1999 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy