(818 S. K. m. 142, 487, 490, 491) (6762 S. K. m. 4, 7)
Dava: Taraflar arasındaki davanın İstanbul l.Asliye Ticaret Mahkemesince görülerek verilen 17.6.1998 tarih ve 1154-1196 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi Ayşe Altun tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalı H.. Madencilik AŞ.nin 14.9.1989 tarih 200.000.000 lira ve 14.9.1989 tarih 915.000 USD bedelli taahhütnameler karşılığında kredi kullandığını, diğer davalıların müşterek borçlu-müteselsil kefil sıfatı ile sözleşmeyi imzaladıklarını, borcun ödenmemesi üzerine 13.5.1991 tarihli ihtarname ile hesabın kat edildiğini ileri sürerek davalıların 25.8.1995 tarihi itibariyle 487.948.202.580 lira borçlu olduklarının tespitini, fazlaya ait hakları saklı tutarak şimdilik 5.000.000.000 liranın davalılardan müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, 1989 senesinde davacı tarafından tebliğ edilen tüm hesap ekstrelerine ve kredi kart ihtarnamesine itiraz edilmesi nedeniyle kesinleşmiş bir alacak borç ilişkisinin bulunmadığını, davacının talep ettiği faiz oranının belli olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacının 25.8.1995 tarihi itibariyle 14.517.961.828 lira alacaklı olduğu, davacı vekilinin faiz hesaplaması yaptığı itirazın, faize faiz yürütülmesi olacağından yerinde görülmediği gerekçesiyle, davacının 25.8.1995 tarihi itibariyle 14.517.961.828 lira alacaklı olduğunun tespiti ile talebiyle bağlı kalınarak 5.000.000.000 liranın davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Davalılar vekilinin temyizine gelince;
a )Dava, davalıların ödemediği kredi borcunun 487.948.202.580 lira olduğunun tespiti ile şimdilik 5.000.000.000 liranın tahsili istemine ilişkindir.
Türk Usul Hukuk sisteminde eda davası açılmasının mümkün olması durumunda alacağa yönelik tespit davası açılması mümkün değildir. Böyle bir durumda eda davası açılması gerekir. Çünkü, eda davası sonunda verilen hüküm ile, aynı zamanda dava konusu hukuki ilişkinin var olup olmadığı ve alacağın miktarı da tespit edilir. Bu nedenle davacının 487.948.202.580 lira alacaklı olduğunun tespitine ilişkin davaya bakılamaz ve hükümde bu miktar gösterilemez. Davacı aynı zamanda 5.000.000.000 liranın tahsilini de istemiştir. Mahkemece bu miktar için açılan davanın çözümlenmesi gerekirken, tespit davası hakkında da yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
b )Kabul şekline göre ise; davalı H.. D.. Madencilik San ve Tic AŞ ile davacı banka arasında 200.000.000 liralık ve 915.000 USD.lık olmak üzere iki ayrı kredi sözleşmesi imzalanmıştır. 915.000 USD bedelli sözleşmeye diğer davalılar müşterek borçlu-müteselsil kefil sıfatı ile katılmışlar ise de, 200.000.000 lira bedelli sözleşmede Cemal ve Hasan S. kefil olmuşlardır. Her iki kredi sözleşmesine göre kefillerin ayrı ayrı sorumlulukları vardır. Mahkemece kabul edilen miktar bakımından kefillerin sorumluluğunun da ayrı ayrı belirlenerek buna göre karar verilmek gerekirken, her iki kredi sözleşmesinin müşterek borçlu müteselsil kefillerinin aynı kişiler gibi değerlendirilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda ( l ) numaralı bentte yazılı nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, ( 2 ) numaralı bentte yazılı nedenlerle davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalılar yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalılara iadesine, aşağıda yazılı fazla alınan 17.863.000 lira harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 1.3.1999 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy