(818 S. K. m. 49) (6762 S. K. m. 20, 56, 57, 58)
Taraflar arasındaki Kadıköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesince görülerek bozmaya uyularak verilen 20.10.1998 tarih ve 1997/363-1998/1186 sayılı kararın Yargıtay incelemesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için belirlenen 14.9.1999 günde davacı avukatı D. U. ile davalı avukatı M. O. A. gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Seyfi Çizmeci tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacılar vekili, davalının müvekkili davacı şirketin yetkilisi Sabit E'ı sanık olarak göstermek suretiyle "U..U markasını kullanarak imal ettikleri taklit ve kötü yapıştırıcıları Sirkeci civarında piyasaya sürdüğü, bu nedenle Markalar Kanununa muhalefet ve kaçak mal üretimi yaptığı " iddiası ile Cumhuriyet Savcısına şikayette bulunduğunu, müvekkilinin ürünlerine polis marifetiyle el konularak toplatıldığını, davacı Sabit E'ın açılan kamu davasında beraat ettiğini, ceza davasında müvekkilinin sözleşmenin sona erdiği 28.2.1994 tarihinden sonra U..U markası altında yapıştırıcı imal etmediğinin sabit görüldüğünü, davalının bu eylemi ile TTK.nun 57/l.maddesinde ifade edilen "Başkalarını veya onların emtiasını, iş mahsullerini faaliyetlerini yahut ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya lüzumsuz yere incitici beyanlarla kötülemek; "suretiyle haksız rekabette bulunduğunu, davalının böyle bir suç isnadının hüsnüniyet kaidelerine aykırı olduğunu, müvekkilinin ürünlerinin toplatılıp uzun süre bekletilmesi, satılamaması ve ticari itibarının zedelenmesi nedeniyle TTK.nun 58.maddesi ve BK.md 49 gereğince maddi ve manevi zarara uğradıklarını ileri sürerek davalının fiilinin haksız olduğunun tespiti ile haksız rekabetinin önlenmesine 3.000.000.000 lira maddi, 2.000.000.000 lira manevi tazminatın reeskont oranında temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, TTK.md.61. gereğince hüküm özetinin gazetede ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili davacı tarafın L..ER-Fİ..ER Gmbh ile imzaladığı sözleşmenin 28.2.1994 tarihinde sona ermiş olması nedeniyle bu tarihten sonra ve haklarındaki şikayet tarihi itibariyle U..U markası altında yapıştırıcı imal ve satışını yapmaya hakları olmadığını, bu konuda imal ve satış yetkisinin müvekkilinde olduğunu, müvekkilinin şikayetinin haklı ve yasal nedenlere dayandığını, zarar iddiasının da gerçekçi olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, U..U ürünlerini imal etme yetkisine sahip Alan Li..r-Fi..r Gmbh ile E. Dış Ticaret Ltd şirketi arasında imzalanan l.7.1986 tarihli sözleşme ile U..U markalı ürünlerin Türkiye'de imal ve satış yetkisinin bu şirkete verildiği, daha sonra bu sözleşmeden doğan hak ve yetkilerin davacı Sabit E'ın %75 hissedarı ve müdürü olduğu davacı O..-..R LTd'e devredildiği, bu ürünlerin imal ve satış yetkisinin l.3.1994 tarihli sözleşme ile U..U Gmbh tarafından davalı şirkete verildiği, davacı şirketle yapılan sözleşmenin sona erdirilmesinden sonra davacı şirketin elinde kalan malların U..U Gmbh tarafından gönderilen faks yazıları ve talimatlar doğrultusunda davalı şirketin maliyet bedellerini ödeyerek O..-..r LTd'den temellük etmesi veya imha etme yoluna gitmesi ve bu konuda dava açması gerekirken 27.5.1994 tarihli şikayet dilekçesi ile "Markalar Kanununa muhalefet ve kaçak mal ürettiği" iddiası ile suç duyurusunda bulunduğu ve davacıların ürünlerinin toplatıldığı ve bu malların dava süresinde son kullanmak tarihlerinin dolmuş olması nedeniyle satılamaz hale geldiği, ceza davasında sanık S. E.'nın beraat ettiği, davalının yasal hak arama özgürlüğünü amacına uygun kullanmayıp, TTK.nun 56 ve 57.maddeleri gereğince iktisadi rekabetin suistimali yönünde hareket ettiği ve bu eyleminin haksız rekabet oluşturduğu ve davacıların maddi ve manevi zarara uğradıkları (TTK 58/d, BK.49.maddeleri) gerekçesiyle davalının fiilinin haksız olduğunun tespitine ve haksız rekabetin önlenmesine, 656.250.000 lira maddi tazminatın ve her bir davacı için 300.000.000 lira manevi tazminatın temerrüt faizleriyle birlikte davalıdan tahsiline, fazla isteğin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Davacı Li..r F...r Gmbh (sonraki ünvanı U..U Gmbh)arasındaki ve U..U Markalı yapıştırıcıların Türkiye'de imal, satış yetkisi veren sözleşme davacı şirket tarafından 30.10.1993 tarihli faks yazısı ile feshedilmiş Li..r Fi..r Gmbh 12.11.1993 tarihli yazısı ile feshi kabul ettiğini bildirmiştir. Bu sözleşmenin 14.maddesindeki haller nedeniyle feshi halinde Fİ..ER'in 30 gün içinde Er... LTD'in (sonradan bu şirketin yerini davacı aldı) stoktaki malları 90 gün içinde satma yetkisine sahip olacağı 14/i maddesinde öngörülmüş, ancak aynı maddede davacının 6 aylık piyasa ihtiyacının dışında mal stoklayamayacağı belirtilmiştir. Sözleşmenin 14/i maddesinde belirtilen ek satış süresinin 28.2.1994 tarihinde sona erdiği hususunda mutabık kalmışlardır. Sözleşmenin feshinden sonra davacı O..-..R LTd 'in imalat yapma yetkisi ortadan kalkmıştır. Ancak davacı O..-..R LTd müşterilerine gönderdiği yazılarda 31.12.1993 tarihine kadar olan imalatlarda üretim hatasının O..-..R LTd'e ait olduğunu bildirmiştir.
Öte yandan, sözleşmenin sona ermesinden sonra üretim yaptığı dönemlere ilişkin olarak (fesih öncesi) 6 aylık piyasa ihtiyacı kadar mal stokunu bir an önce eritmesi gerekirdi. Oysa davacı, ek satış süresinden çok sonra şikayetin yapıldığı 27.5.1994 tarihinde dahi işyerinde mal bulundurmuştur. Gerçi davacı O..-..R bu malların müşterilerden iade edilen mallar olduğunu iddia etmiş ve buna ilişkin iade faturaları ibraz etmiş ise de, bu malları sattığına dair fatura ibraz etmediği gibi 219 koli kadar fazla miktarda ürünün iade edildiği şeklindeki iddia da inandırıcı değildir.
U..U Gmbh 12.3.1994 tarihli ve sonraki yazılarında stoktaki mamul malların maliyet bedelinin bildirilmesini bunların satın alınacağını söylemesine rağmen davacı O..-..R LTD bu konuda hiçbir girişimde bulunmamış, eldeki malları devretme yolunda bir çaba göstermemiştir. Davacının, 28.2.1994 tarihinden yaklaşık 3 ay gibi uzunca bir süre geçmesine rağmen işyerinden mal stoku bulundurması basiretli bir tacirden beklenecek bir davranış değildir (TTK m.20/2 ).Böylece davacı, davalının şikayette bulunmasına kendisi sebebiyet vermiştir. Davalının C.Savcılığına şikayetinde kast edilen davacının sözleşme dışında mal satışı hususunda olup, şikayet hakkını kötüye kullanma söz konusu değildir. Davalının bu şekilde şikayette bulunması TTK.nun 57.maddesindeki "hüsnüniyet kaidelerine aykırı hareket" sayılmaz.
Açıklanan bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerekirken mahkemece davanın kabulü doğru görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı avukatının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 65.000.000 lira duruşma vekillik ücretinin davacılardan alınıp davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 16.09.1999 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy