(2004 S. K. m. 72)
Dava: Taraflar arasındaki Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesince görülerek verilen 24.12.1997 tarih ve 1996/463-1997/438 sayılı kararın Yargıtay incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için belirlenen 14.9.1999 günde davacı avukatı H... ile davalı avukatı G... gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karar bağlanması ileriye bırakılmıştı.
Dava dosyası için Tetkik Hakimi Harun Kara tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü;
Davacı vekili, müvekkiline ait otomobili kiralayan T...'nın davalı şirkete sigortalı araç ile trafik kazasına karıştığını, olayda T...'nın yanarak öldüğünü, bilahare davalı şirketin sigortalısına (6.609.049.939) lira ödeme yaptığından bahisle müvekkili aleyhine ihtiyati haciz kararı alarak icra takibine giriştiğini, icra tehdidi altında kalan müvekkilinin 6.814.000.000 lira meblağlı 11 adet çek keşide edip davalıya verdiğini, oysa olayda müvekkiline ait araç sürücüsünün iddia edildiği gibi kusurlu olmadığını, zararın da fahiş gösterildiğini ileri sürerek verilen çekler nedeniyle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevabında, olayda davacıya ait araç sürücüsünün tam kusurlu olup, belirlenen tazminatın sigortalıya ödenerek halefiyeten davacıdan talep edildiğini, davacının bu nedenle dava konusu çekleri verdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia ve savunmaya, toplanan delillere, bilirkişi raporuna nazaran, olayda davacı şirkete ait araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, sigortalı araçta meydana gelen ve davalının ilgilisine ödeyerek davacıdan rücuen talep edebileceği hasar ve zarar miktarının (6.126.915.219) lira olup, gecikme faizleri de dikkate alındığında toplam keşide edilen çekler toplamına nazaran davacının 800.358.011 lira kısım için borçlu olmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne davacının keşide ettiği 15.12.1996 tarihli 814.000.000 lira meblağlı çek nedeniyle (800.358.011) lira kısmı için borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Ancak, dava İİK. nun 72. maddesine dayalı menfi tespit istemine ilişkin olup, anılan yasa maddesinin 6.bendi uyarınca, borçlu, menfi tespit davası zımnında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa davaya istirdat davası olarak devam edilir.
Borcun ödendiği dosya kapsamından anlaşılıyor ise, ayrıca yargılama sırası borçlunun bu hususu açıkça talep etmesine dahi gerek olmayıp, mahkemece resen dikkate alınması zorunludur. Davalı tarafından mahkemece ibraz edilen 19.11.1997 tarihli dilekçede dava konusu çek bedellerinin tamamının tahsil edildiği açıkça anlaşılmakta olup, bu durumda mahkemece kabul edilen kısmın istirdadına karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte yazılı nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle kararın davacı yararına BOZULMASINA, duruşmada vekil ile temsil olunan davacı yararına takdir olunan 65.000.000 lira vekillik ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden iadesine, 23.09.1999 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy