(3226 S. K. m. 9, 13, 17) (2918 S. K. m. 3, 85, 92)
Dava: Taraflar arasındaki davanın Sarayköy Asliye Hukuk Mahkemesince görülerek verilen 28.5.1997 tarih ve 25-160 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalılardan Finansal Kiralama Şti. ve Merkez Sigorta vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi H. Çiftçi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkillerinin murisi A. İ. B'ın 14.11.1994 günü davalılardan Emin Z'nun kullandığı B. Finansal Kiralama AŞ.nin maliki olduğu, davalı sigorta şirketine zorunlu mali mesuliyet poliçesi ile sigortalı olan aracın çarpması sonucu öldüğünü olayda murisin 3/8 kusurlu olduğunu davacıların murisin desteğinden yoksun kaldıklarını eş U. için 50.000.000 lira maddi ve yine kızı Ayşe için 50 milyon lira maddi tazminat ki toplam 100 milyon maddi tazminat her bir davacı içinde ayrı ayrı 20 şer milyondan 120.000.000lira manevi tazminat ki toplam 220.000.000liranın olay tarihi olan 14.11.1994 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı M. Sigorta vekili cevabında, 34
59 plakalı araca ait poliçe numarasının yazılmadığını, hangi nedenle sorumlu olduklarını bilmediklerini savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı Finansal Kiralama AŞ vekili cevabında, kazaya karışan 34
59 plakalı aracı Finansal Kiralama sözleşmesi ile Ş. Tekstil San Tic Ltd Şti. kiralandığını, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre uzun süreli kiraya verilmesinde işleten araç sahibi olmadığını kiracının olduğunu bu nedenle kendilerine husumet yönetilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı vekili duruşmada alınan beyanında davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddiaya, savunmaya, toplanan delillere bilirkişi raporuna göre, davalı E. Zeybek'in sevk ve idaresindeki aracın davalıların murisi A. İ. Bakar'a çarparak ölümüne sebebiyet verdiği olayda davalının 4/8 kusurlu olduğu aracın sahibinin B. Finansal kiralama Aş olduğunu murisin eşi davalı U. ile küçük kızı Ayşe murisin desteğinden yoksun kaldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davacılar U. ve A. için toplam 100.000.000 lira maddi tazminat ile her bir davacı için 20.000.000 lira dan toplam 120.000.000 lira manevi tazminatın olay tarihi olan 14.11.1994 tarihinden itibaren %30 yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiştir. Kararı davalılardan Finansal Kiralama AŞ ve Merkez Sigorta vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı Merkez Sigorta vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Ancak, KTK. nun 92/f.maddesine göre, Zorunlu mali Mesuliyet sigortasını yapan sigortacı manevi zarardan sorumlu tutulamaz. Davalı sigortacının manevi zarardan sorumlu tutulacak şekilde hüküm kurulması doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.
3- Davalı B.-D. R. finansal kiralama AŞ vekilinin temyizine gelince, davalı şirket tarafından davaya karşı verilen cevapta olaya karışan aracın 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu hükümlerince 1.9.1993 tarihli Finansal Kiralama sözleşmesi ile dava dışı Ş. Tekstil San Tic Ltd Şti.ne kiralandığını belirtilerek davanın husumet yönünden reddini istemiştir. Dosyaya ibraz edilen Finansal kiralama sözleşmesine göre trafikte davalı adına kayıtlı bulunan ve olaya karışan aracın 1.9.1993 tarihinde 4 yıl için kiralandığı açıktır. Finansal Kiralama Kanunu hükümlerine göre, malın mülkiyeti kiralayanda kalır, kullanım ve ekonomik işe yararlılığı kiracıya geçer, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 85.maddesine göre de aracın verdiği zararlardan işletenin sorumlu tutulduğu hüküm altına alınmıştır.
Dava konusu olayda araç uzun süreli (4 yıllığına) Finansal kiralama sözleşmesi ile dava dışı Ş. Tekstil San ve Tic Ltd. Şti.ne kiralandığına göre, işleten Ş. Tekstil San ve Tic Ltd Şti.dir. Bu durumda davalı B.-D. R. Finansal kiralama AŞ işleten olmadığından bu davalı hakkındaki davanın husumetten reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte yazılı nedenler davalı sigorta vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte yazılı nedenlerle davalı Sigorta vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı sigorta yararına 3 nolu bentte yazılı nedenlerle davalı Finansal Kiralama AŞ vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı Finansal kiralama Aş yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 25.03.1999 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy