(6762 S. K. m. 589, 625, 626, 690)
Dava: Taraflar arasındaki davanın Ankara 11.Sulh Hukuk Mahkemesince görülerek verilen 18.3.1999 tarih ve 1998/1430 - 1999/320 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi Ö tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin hamili olduğu seneti ciro eden davalıların aleyhine girişilen icra takibine itiraz etmeleri üzerine, takibin ciro silsilesinin kopuk olması gerekçesiyle iptal edildiğini, ancak iptalin takip hukukuna yönelik olduğundan davalıların sorumluluğunu kaldırmayacağını ileri sürerek, 150.000.000 TL alacağın davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Davalılar, davaya süresinde yanıt vermemişlerdir.
Mahkemece toplanan delillere ve dosya kapsamına göre, senet arkasında senet lehdarı E'un cirosu bulunmadığı bu sebeble ciro silsilesinde kopukluk olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Davacı, bono hamili olarak önceki cirantalara karşı müracaat borçlusu sıfatı ile işbu davayı açmış ise de ne dava dosyasında, ne de ekli icra takip dosyasında dava konusu bonoya ilişkin ödememe protestosu keşide edildiğine ilişkin ne belge, ne de bir bilgi mevcut değildir. TTK.nun 690 ncı maddesi hükmü yollaması ile bonolarda da uygulanması gereken aynı yasanın 625 ve 626 ncı maddeleri hükümlerine göre, ödemeden imtina halinde müracaat borçlusu olarak isimlendirilen keşideci dışındaki diğer senet borçlularına başvurabilmesi için ödemeden imtinanın, ödememe protestosu denilen resmi bir belge ile tespit edilmiş olması zorunludur. Davacı hamil, bu belgeyi ibraz etmemiş olmamasına göre, müracaat borçlusu sıfatı taşıyan davalılara bonoya dayalı tahsil davası açması mümkün değildir.
Kaldı ki, bono arkasındaki ciro zinciri incelendiğinde, bono lehtarı E'in cirosunun bulunmadığı açıkça belli olmaktadır. Diğer bir deyişle, bir kambiyo senedi olan bono, lehtarı tarafından tedavüle arz edilmiş değildir. Yine, TTK.nun 690 ncı maddesi hükmü yollaması ile bonolarda da uygulanması gereken aynı Yasanın 598 nci maddesi hükmü uyarınca son hamil, ancak kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde bonodan kaynaklanan tüm hakları kullanabilecek yetkili hamil sayılabilir. O halde, mahkemece de kısaca değinildiği gibi, ciro kopukluğu halinde ve dava konusu olayda olduğu gibi, tedavüle yasaya uygun bir şekilde arz edilmemiş bonoda davacının yetkili hamil bulunmadığı açıkça bellidir. Davacı vekili, her ne kadar yargılama sırasında ve temyiz dilekçesinde ciro kopukluğundan sonraki cirantalara müvekkilinin başvurabileceğini ileri sürmekte ise de, imzaların istiklali prensibi olarak ifade edilen ve TTK.nun 589 ncu maddesinde ifadesini bulan bu ilke, ancak ciro zincirinin şeklen tam olarak gözüktüğü ve fakat bu imzalardan birinin veya bir kaçının sahte imza ve ehliyetsiz kimselerin imzasını taşıması ve fakat bu hususların hamil tarafından bilinmemesi hallerinde uygulanması mümkün bulunduğundan, davacı vekilinin bu yöne ilişen temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.
O halde, yukarıda yapılan açıklamalara ve dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün onanması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin yerinde görülmeyen tümyez itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, 1.370.000 lira temyiz ilam harcından peşin harcın mahsubu ile temyiz edenden alınmasına, 24.6.1999 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy