(818 S. K. m. 43, 44) (1086 S. K. m. 284, 428)
Dava: Taraflar arasındaki Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesince görülerek verilen 23/12/1998 tarih ve 1996/325-1998/1080 sayılı kararın Yargıtay incelemesi duruşmalı olarak davacı vekili ve davalı E. M. Durmuş vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için belirlenen 02/11/1999 günde davacı avukatı S. Akbulut ile davalı asil E. M. Durmuş gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştır. Dava dosyası için Tetkik Hakimi S. Çizmeci tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin 1995 yılı hac sezonunda gerçekleştirdiği hac seyahati organizasyonu için davalı E. M. Durmuş'u belirli konularda yetkili olmak üzere vekili tayin ettiğini, ancak bu davalının vekaletnamedeki yetkilerini aşarak diğer davalılar ile işbirliği içinde, sadece müvekkiline kayıtlı hacı adaylarının barınması için kiralanan evlerde diğer davalı şirketlerce götürülen hacı adaylarını barındırdığını, davalıların yaptığı yolsuz işlemler sebebiyle Diyanet İşleri Başkanlığının 1996 yılı hac sezonunda müvekkiline hac organizasyonu düzenleme izni vermediği bu yüzden müvekkilinin zarara uğradığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 500 ABD Dolarının faizi ile birlikte davalılardan müteselsilsen tahsilini talep etmiş, birleştirilen davada da aynı iddialarla bakiye 83.500 Amerikan Doları alacağın faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Davalı E. M. Durmuş vekili, müvekkilinin vekaletnamede belirtilen yetkilerin dışına çıkmadığını, sadece davacı tarafından kiralanan konaklama yerlerindeki harcamaları yaptığını, davacının kontenjan fazlası hacı adayı götürmesinin müvekkilinin dışında geçen olaylar olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı şirketler vekili, müvekkili Z. Turizm Ltd. Şirketinin olayla ilgisinin bulunmadığını, davacı şirket yetkililerinin, müvekkili K. Turizm Ltd. yetkililerine kontenjan fazlası hacı adaylarının götüremediklerini ve ulaşımlarının K. Tur. Ltd. aracılığı ile yapılmasını müteakiben taşıma işinin kendilerince sağlanacağını beyan ederek talepte bulunduklarını, olayda K. Tur. Ltd.'in davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporlarına göre, davacının düzenlediği hac organizasyonunda kendisine tanınan kontenjanın dışında bir kısım hacı adayının davacıya kayıtlı hacı adaylarının konakladığı yerde barınmalarına göz yumulduğu ve kontenjan dışında kaçak olarak giden ve barındırılan bu hacı adaylarının tespit edilmesi üzerine Diyanet İşleri Başkanlığı'nın davacıya 1996 yılı için hac organizasyonu düzenleme izni vermediği ve davacının bu yüzden zarara uğradığı, davalı E. M. Durmuş'un bu husustaki vekalet görevini kötüye kullandığı, sözleşme şartlarına aykırı davrandığı, davalı E. M. Durmuş'un ortağı bulunduğu diğer davalı şirketlerin hacı adaylarını taşıma işinin dışında, davalı E. Durmuş ile işbirliği içinde oldukları yolunda bir kanıt ibraz edilemediği, davacının kar yoksunluğu zararının 79.335 USD olarak belirlenmiş ise de, bir yıllık süre içinde davacı şirketin zararını azaltmaya yönelik kazanç elde etmeyeceği düşünülemeyeceğinden BK.nun 43. ve 44. maddeleri gereğince takdiren alacağın %50'sinin tenkisinin uygun olacağı gerekçesiyle her iki davada toplam 39.667 USD.'nin yıllık %5 faizi ile davalı E. M. Durmuş'tan tahsiline, diğer davalılar hakkındaki davanın ve fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili ile davalı E. M. Durmuş vekili, temyiz etmiştir.
1 - Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı E. M. Durmuş vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2 - Davacı tarafından temyizine gelince;
a) Davacının kar kaybından oluşan zararının belirlenmesi için alınan bilirkişi raporuna itiraz üzerine alınan ek raporda 1996 yılında davacının 140 hacı adayı kontenjanı olduğu kabul edilerek zararının 86.100 Amerikan Doları olduğu belirtildiğine göre, mahkemece bu miktara neden hükmedilemeyeceği karar yerinde değerlendirilip, tartışılmadan daha önce itibar edilmeyen ilk rapor sonucuna göre hüküm kurulması doğru olmamıştır.
b) Mahkemece, belirlenen tazminattan BK.'nun 43. ve 44. maddeleri gereğince %50 indirim yapılmış ise de, davacının zararını azaltmak için aynı konuda faaliyette bulunup bulunmadığı hususunda delil toplanmadan takdire dayalı olarak tazminattan indirim yapılması usul ve yasaya aykırıdır.
c) Öte yandan, davalı şirketlerin kontenjan fazlası hacı adayı götürme işinde davacı E. M. Durmuş ile işbirliği içinde oldukları dosya içeriğinden anlaşıldığına göre, davalı şirketlerin de sorumlu tutulmaları gerekirken haklarında açılan davanın reddi doğru görülmemiş ve hükmün bu yönden de bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte yazılı nedenlerle davalı E. M. Durmuş vekilinin temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 65.000.000. - lira avukatlık ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 126.286.000. - lira temyiz ilam harcından peşin harcın mahsubu ile temyiz edenden alınmasına, 04.11.1999 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy