(6762 S. K. m. 780) (818 S. K. m. 83) (CMR m. 19, 23)
Dava: Taraflar arasındaki davanın İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesince görülerek verilen 29.12.1998 tarih ve 1998/1024-1998/2375 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi Deniz Biltekin tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin asıl taşıcı olarak dava dışı K. İnş. San. Ltd. Şti.ne ait muhtelif inşaat malzemelerinin Rusya'ya taşınması işini alt taşıyıcı olarak davalıya verdiğini, davalının da işi bir alt taşıyıcı B. Nak. Ltd. Şti.ne verdiğini, malzemelerin alıcısına 2 ay gecikme ile teslim edildiğini, gönderenin navlun ücretini bu gecikme nedeniyle TTK.780. madde uyarınca asıl taşıyıcı olan müvekkilince bu nedenle her iki alt taşıyıcı hakkında ödenen navlun ücretinin tahsili için icra takibi yapıldığını, takibin itiraz üzerine durduğunu, seçimlik hakkının davalı yönünden kullanarak davalının itirazının iptaline, takibin devamına, davalının %40 icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin kendisine verilen taşıma işini diğer bir şirkete verdiğini, ancak bilinmeyen nedenle malların Ukrayna'ya götürüldüğünü, gecikme ile de olsa malların alıcısına teslim edildiğini, müvekkilinin mağduriyetinin giderilmesi için alt taşıyıcıya dava açıldığı, %40 inkar tazminatının istenemeyeceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından davanın kısmen kabulüne, itirazın 4700 dolar üzerinden iptaline, bu miktara takip tarihi olan 16.2.1998 tarihinden itibaren yıllık %9.3 döviz faizi işletilmesi ile BK. 83/son maddesi gereğince fiili ödeme günündeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden TL karşılığının davalıdan tahsili için takibin devamına, hükmedilen alacağın icra takip tarihi itibariyle kur karşılığının %40'ı icra inkar tazminatı tutarı 419.033.200 TL nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Davacı, davalı alt taşıyanın alt taşıyanı tarafından taşınan malların yerine 2 ay gecikmeli olarak teslimi nedeniyle gönderenin kendisine navlun bedelini ödemediğini belirterek, davalıya peşin olarak ödediği navlun bedelinin istirdadını talep ve dava etmiştir. Taraflar arasında gerçekleşen taşımaya 20.11.1997 günlü hamule senedine göre Karayolu ile Milletlerarası Hal Nakliyatı Mukavelesi ile ilgili anlaşma (CMR) hükümleri uygulanacaktır. Taşımanın gecikmeli olarak (CMR 19. md) yapıldığı taraflar arasında tartışmasızdır. Aynı anlaşmanın 23. maddesinin 3. bendi 2 fıkrası uyarınca gecikme halinde hak sahibi zarar ve ziyanının bundan ileri geldiğini ispat ederse taşıyıcı bu zarar ve ziyan için taşıma ücretini geçmemek üzere tazminat öder.
O halde, gönderen ile davacı arasındaki ilişkinin bu madde çerçevesinde mahkemece değerlendirilmeden ve bu sebeple davacının bu tazminatı talep koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği üzerinde durulmadan sonuca varılması doğru görülmemiştir.
2- Ayrıca, gönderen tarafından davacıya çekilen 26.1.1998 ve 24.12.1997 günlü noter ihtarları navlun bedelinin davacıya ödenmediğinin delili olarak kabulü doğru değildir. Bu nedenle mahkemece, davacının defterleri üzerinde uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılarak dava konusu taşımaya ilişkin olarak navlunu bedeline ait belge yada ödeme olup, olmadığının tesbit edilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken, eksik inceleme ile hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 ve 2 nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 01.07.1999 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy