(818 S. K. m. 60) (1086 S. K. m. 9)
Dava: Taraflar arasındaki Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce görülerek verilen 17.12.1998 tarih ve 1993/985-1998/767 sayılı kararın Yargıtay incelenmesi duruşmalı olarak davalılar U. Koll. Şti. ve U. Turizm Seyahat A.Ş. vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 2.11.1999 tarihinde davacı avukatı N. B. ile davalı avukatı A. Ç. gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karar bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Y.A. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili sigortalısı M. E.nin içinde yolcu olarak bulunduğu davalılar S.nin maliki, A. Sigorta A.Ş.nin sigortacısı ve U. Nakliyat Şirketi'ne ait otobüs ile diğer davalı U. Koll. Şti. (A. O. U. ve ortakları) adına işletilen otobüsün çarpışması sonucu adı geçenin yararlandığını ve müvekkilince 90.435.67 DM tedavi ve iş göremezlik ödemesi yapıldığını ileri sürerek, anılan meblağın ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılardan U. koll. Şti. vekili, müvekkilinin ikametgâhı yeri Trabzon mahkemelerinin yetkili olduğunu, BK'nin 60. maddesi uyarınca davanın zaman aşımına uğradığını, müvekkili adına yolcu taşımacılığı yapan otobüsün sürücüsünün kusuru bulunmadığını, istenen alacağın fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı sigorta vekili, poliçe limitinin 20.000.000 lira olduğunu, daha önce müvekkiline başvurulmadığını savunmuştur.
Davalılardan S. Y., zaman aşımı ve esastan davanın reddini istemiştir.
Dava dilekçesinde U. Nakliyat Şirketi olarak gösterilen şirketin U. Turizm ve Seyahat A.Ş. olduğu, 1.2.1995 tarihli dilekçeyle tavzih edilmiş olup, dava dilekçesinin tebliğ edildiği U. Tic. Turizm Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin kaza tarihinden sonra tüzel kişilik kazandığını, dahili dava yolu ile hasım gösterilmesinin usûle aykırı olduğunu savunmuştur. U. Turizm A.Ş. ise davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, ceza dosyası kapsamına, sunulan kanıtlara, tanık anlatımlarına, tedavi ve iş göremezlik konularındaki bilirkişi raporlarına dayanılarak, davalı sigorta bölge müdürlüğünün Ankara'da olması nedeniyle yetki itirazlarının yerinde olmadığı, davalılara ait otobüslerin sürücülerinin müterafik kusuru ile yararlanan M. E.ye davacı kurumca toplam 82.778.23 DM ödemede bulunduğu ve bu iki ülke arasındaki sosyal güvence sözleşmesi uyarınca davalılardan istenebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 82.778.23 DM'nin dava tarihinden itibaren bankalarca DM'ye uygulanan bir yıl vadeli en yüksek mevduat faiz oranı ile birlikte davalılardan tahsiline (davalı sigortalının poliçe limitince sorumlu olmasına) karar verilmiştir.
Kararı, davalılardan U. Koll. Şti ve U. Turizm Seyahat A.Ş. vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, davalı özel sigorta kurumuna sigortalı olan kişinin yolcu olarak bulunduğu otobüsün bir başka otobüs içe çarpışması ile oluşan trafik kazasında yararlanması nedeniyle sigortalıya yapılan tedavi gideri ve iş görmezlik ödemelerinin, kazaya karışan aracın malikleri, işletenleri ve zorunlu trafik sigortacısından rücuan tahsili istemine ilişkindir.
Davalılardan (ve aynı zamanda temyiz eden) u. Koll. Şti. vekili yasal on günlük süre içerisinde vermiş olduğu 20.12.1993 tarihli dilekçeyle yetki itirazında bulunmuş, mahkemece davalılardan A. Sigorta A.Ş.nin Bölge Müdürlüğü'nün Ankara'da olduğu ve HUMK'nin 9/2 maddesi uyarınca bu davanın Ankara mahkemelerinde ikamesinin yerinde olduğu gerekçe gösterilerek yetki ilk itirazı reddedilmiş ve uyuşmazlığın esasına girilmiştir.
Kaza, Çankırı'nın Çerkeş ilçesinde meydana gelmiştir. Davalılardan ikametgâh yeri Trabzon ve İstanbul'dur. Taşıma sözleşmesinin kurulduğu yer ise, Zonguldak'tır. Davacı sigortalısını taşıyan otobüse, ait Zorunlu Trafik Sigorta HUMK'nin öngördüğü ve saydığı ölçütlere göre, Ankara mahkemeleri bu uyuşmazlıkta yetkili bulunmamaktadır. Poliçenin Ankara Bölge Müdürlüğü'nce düzenlenmemiş olması nedeniyle de, merkezi İstanbul'da olan davalı sigorta bakımından da davanın yetkili yer mahkemesinde açıldığından söz edilemez. Bu nedenle, yerinde olan yetki ilk itirazınnın kabulü gerekirken, yerinde olmayan gerekçelerle bu itirazın reddiye uyuşmazlığın esasına girilmesi doğru görülmemiş, kararın öncelikle bu yönden bozulması gerekmiştir.
2- Bozma şekli ve kapsamına göre, bir kısım davalılar vekilinin husumete, esasa ilişkin kanıtların değerlendirilmesine ve yargılamada varılan sonucu ilişen diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalılardan U. Koll. Şti ve U. Turizm Seyahat A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın bu davalılar yararına BOZULMASINA, diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 65.000.000 lira duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak temyiz eden davalılara verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 2.11.1999, tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy