(556 S. KHK m. 5, 7, 8, 42)
Dava: Taraflar arasındaki davanın İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesince görülerek verilen 21.6.199 tarih ve 1998/383-1999/621 sayılı kararınca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için belirlenen 21.3.2000 günde davacı avukatı ............... ile davalılar avukatları ................... gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ................. tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, asıl ve birleşen davada, 1984 yılında müvekkili adına tescili yapılan .................. markasının Türkiye'nin de taraf olduğu Nice Anlaşması hükümlerine göre 9. Ve 12. sınıf mal ve hizmetler için tescilinin yapıldığını, davacın markasının tüm Avrupa'da özellikle oto radyo-teyp, kasetçalar, hoparlör, müzik seti ve televizyonları ile tanınan tanınmış bir marka olduğunu, aynı alanda faaliyet gösteren davalının ............................... markalarını aynı ürün ve sınıflar için tescil ettirdiğini, davalı markalarının müvekkili markaları ile yazılış, fonetik ve diğer özellikler bakımından iltibasa meydan verecek derecede benzerlik bulunduğunu ileri sürerek, davacı marka haklarına tecavüzün tespit ve menine, davalı markalarının terkinine, şimdilik 200.000.000 lira maddi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevabında, daha önce müvekkili aleyhine açılan davanın sulh ile neticelendiğini, müvekkilinin 1993 yılından beri tescil ettirilip kullandığı markaların davacı tarafından bilindiğini, bu davanın hakkın kötüye kullanımı olduğunu, öte yanda, markaların yazılış, fonetik, görsel ve anlam bakımlarından tamamen farklı olup, hitap ettiği tüketici kesimi de nazara alındığında iltibasın söz konusu olamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia ve savunmaya, toplanan delillere, bilirkişi raporuna nazaran, aynı iş kolunda faaliyette bulunan taraf markalarının tescilli olduğu, davacı markası ve davalı markalarının yabancı menşeili ise de ülkemizde geniş anlamda tanınıp bilindiği, Star sözcüğünü vasatın altındaki kişilerin dahi bilip kullandığı, her iki markanın başındaki Road sözcüğü aynı ise de, bunun Türkçe karşılığının yol olup, bu kelimenin değişik hizmet sınıflarında da marka olarak kullanıldığı, bu kelimenin kullanımının tekel altına alınamayacağı, öte yandan davacı markasına eklenen diğer ayırdedici ibareler nazara alındığında markalar arasında iltibastan söz edilemeyeceği gerekçesi ile davaların reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, marka haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespit ve önlenmesi ile maddi tazminat istemine ilişkin olup, davacı markasının, daha öncelikli olarak Avrupa devletleri ile bu arada Türkiye'de de Tanınmış Marka statüsünde tescilli olduğu hususunda bir uyuşmazlık yoktur. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 14.5.1993 ve müteakip tarihlerde tescil ettirilen davalı markaları ile davacı markaları arasında iltibasa meydan verecek bir benzerlik bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Her ne kadar mahkemece, markalar arasında iltibasa meydan verecek bir benzerlik bulunmadığı hitap ettiği müşteri kesimi nazara alındığında müşterilerin yanılma olasılığının yok denecek kadar az olduğu ve davalının markalarına yeterli ayrımı sağlayacak ibareler eklediği gerekçeleri ile dava reddedilmiş ise de, bu sonuca katılmak mümkün değildir. Bir defa, davacı markasının kullanıldığı ürünler sadece oto radyo ve kasetçalarları ile sınırlı olmayıp, radyo televizyon, hoparlör gibi her evde olan ve geniş bir kitleye hitap eden ürünlerde kullanılmaktadır. Gerçekten de, davacı markası .............. anıldığında orta seviyedeki vatandaş nezdinde dahi bu cihazların çağrışımını yaptırdığı bilinen bir gerçektir.
Daha önce de, benzer nedenlerle taraflar arasında İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 1993/377 esas sayılı davasının görüldüğü ve sulhen neticelendiği anlaşılmakta olup, esasen, davalının davacı markası ve tanınmışlığı hakkında bilgi sahibi olduğu ortadadır.
556 sayılı KHK.nin 5. maddesi gereğince bir markanın tescili için bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini bir başka teşebbüsün mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlamış olması zorunlu olup, anılan mal veya hizmetle ilgili olarak tescil edilmiş veya daha önce tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar aynı markalar tescil edilemez. Yine KHK.nin 8/b maddesinde tescilli marka ile karıştırılma ihtimali varsa marka tescilinin yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır. Paris Sözleşmesinin 1.mükerrer 6.maddesi ve 556 sayılı KHK.nin 42-a ve 7.maddelerine göre de, Tanınmış Markanın aynısının veya benzerinin aynı sınıf mal veya hizmetler için tescili mümkün değildir.
Tanınmış Markanın da, bir şahsa veya teşebbüse sıkı bir şekilde muafiyet, garanti, kalite, kuvvetli reklam, yaygın bir dağıtım sistemine bağlı, müşteri, akraba, dost-düşman ayrımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım olduğu, tespit edildikten sonra, taraf markaları incelendiğinde, davacı markalarının ............... ve bu kelimenin değişik versiyon yazılışları ile + logo dan oluştuğu, davalı tescilli markaların ise, ...............sözcüğü ile, bu sözcüğün başına getirilen Ayyıldız sözcüğü ve sonlara getirilen değişik kelime gruplarından oluştuğu görülmektedir. Ancak, tüm davalı markalarında ........................ müşterektir. Bu sözcüğün ise davacının önceden tescilli tanınmış Marka statüsündeki markası ile yazılış, okunuş, görsel ve fonetik yönlerden orta seviyedeki insanlar bakımından iltibasa meydana verecek derecede benzer olduğu, davalının, sırf davacının tanınmışlığından istifadeye yönelik olarak bu sözcüğü tercih ettiği anlaşılmaktadır. Günümüzde, bazı şirketler birleşmeleri ve ortak üretimleri nazara alındığında .................................. sanki davalının, davacı şirket teknolojisinden istifade ettiği ve müştereken üretim yaptığı gibi bir anlam da çıkarılabileceğinden mevcut eklentilerin başlı başına ayırdedicilik vasfının da olmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda mahkemece, marka haklarına tecavüz ve haksız rekabet yönünden davannı kabulü, maddi tazminata ilişkin istekle ilgili işin esasının incelenmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın reddi doğru olmadığı gibi birleşen davada davalı olarak gösterilen ................................karar başlığında gösterilmemesi de usuli bakımdan doğru olmamış ve bu nedenle kararın davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, duruşmada vekil ile temsil olunan davacı yararına taktir olunan 65.000.000 lira vekillik ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 23.03.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy