(2918 S. K. m. 101) (6762 S. K. m. 1295, 1297) (Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları m. 1)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Bandırma Asliye 2.Hukuk Mahkemesince verilen 01.03.2000 tarih ve 1999/49-2000/72 sayılı kararınca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili şirkete ait ve davalı sigorta şirketine kasko ve ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olan aracın .... Yapı Malzemesi Tic. Ve San. A.Ş.ne ait araçla çarpıştığını, kesinleşen mahkeme kararının infaz edilmesiyle maddi zararın yasal faiziyle birlikte tahsil edildiğini ileri sürerek, ödediği 505.000.000 lira tazminat yasal faiziyle birlikte davalıdan rucüen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, yetkili mahkemenin Beyoğlu Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan davanın yetki yönünden reddinin gerektiğini, davacının sigortaya ilişkin primi kazadan sonra ödediğinden tazminat talebinin reddedildiğini, poliçenin geçerli olduğu düşünülse bile olay tarihinde geçerli trafik poliçe limitinin 100.000.000 lira ihtiyari poliçe limitinin 75.000.000 lira olduğundan davacının yalnızca 75.000.000 lirayı ve buna tekabül eden masraf ve faizi talep edebileceğini ileri sürerek davanın yetki ve esas bakımından reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamı nazara alınarak davanın kısmen kabulü ile 197.265.833 liranın ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dosya kapsamından taraflar arasındaki 25.4.1996 başlangıç tarihli, 25.4.1997 bitiş tarihli sigorta sözleşmesinin yapıldığı, peşinatın 5.5.1996 tarihinde yatırıldığı, 5.7.1996 tarihinde yatırılması gereken prim taksitinin 30.7.1996 tarihinde yatırıldığı, kazanın ise 31.7.1996 tarihinde meydana geldiği anlaşılmaktadır. O tarihte yürürlükte olan TTK. nun 1295 ve 1297 inci maddelerine göre davacı sigortalının temerrüde düşmesi için davalı sigorta şirketi tarafından bir İhtar yapılmasına gerek olmasa da, dosya kapsamından davacı tarafından anılan maddelerde öngörülen sürelerin bitiminden sonra ve gecikmeli de olsa prim taksitinin yatırıldığı ve davalı sigortacının bunu kabul etmiş olmasına göre davalı sigorta şirketinin sigorta tazminatını ödemekten kaçınamayacağı aşikardır. Bu nedenle davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Olayda söz konusu sigorta (Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Mesuliyet) sigortasıdır. İşbu sigorta poliçesi ile, genel şartların 1 nci maddesinde açıklandığı üzere, aracın kullanılmasından doğan ve umumi hükümler dahilinde araç sahibine düşen hukuki mesuliyetin zorunlu mali mesuliyet sigortası dışında-üstünde kalan kısmının poliçede yazılı azami miktara kadar sigorta edilmiştir.
Davacıya ait aracın, davalı sigorta şirketi tarafından 4/21702/41959 poliçe no ile ihtiyari mali mesuliyet sigortası ile 25.4.1996/1997 tarihleri arasında teminat verildiği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 101 inci maddesi uyarınca davacı zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır. Bu durumda üçüncü şahıs tarafından sigortalıya karşı açılacak bir tazminat davasında onun sorumlu tutulacağı miktarın saptanması, zarar tutarından zorunlu mali sorumluluk sigortasıyla temin edilen ve ödenmesi gereken bedelin düşülmesinden sonra geriye kalan miktara limit aşılmamak üzere ihtiyari mali sorumluluk sigortacısının sorumlu tutulması gerekir.
Davacı aracını, zorunlu mali sorumluluk sigortası ve bunun limiti üzerinde ihtiyari mali sorumluluk sigortası yapan sigortacıların, 3 cü kişilere karşı ödemesi gereken tazminatı dava yolu ile zarar gören üçüncü kişilere ödediğini bunlar sigortacısından rucüen tahsilini talep ettiğine göre mahkemece davacı aracına ait zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini araştırmak olay tarihi itibariyle bunun limitinin tespit etmek, davacının 3. şahsa ödediği tazminat, zorunlu mali sorumluluk sigorta limitini aşması halinde ancak aşan miktarda ve limitle sınırlı olarak davacı aracına ihtiyari sorumluluk teminatı veren davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesi gerekirken mahkemece bu yolda bir inceleme ve araştırma yapılmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte yazılı nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 08.02.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy