(1163 S. K. m. 16, 27)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Beyoğlu Asliye 2.Ticaret Mahkemesince verilen 23.6.2000 tarih ve 1995/694-2000/259 sayılı kararın incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ........ tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatifin ortağı olduğunu, davalının 1988 yılından itibaren amacına uygun düşmeyen teşebbüsler de bulunduğunu, .......dan aldığı işyerlerini taahhüt ettiğinin %50 fazlasıyla ortaklarına intikal ettirdiğini, müvekkilinin 15.8.1991 de 75 m2 olan talebini 25 m2 ye indirdiğini, davalıca kendisine ödeme ihtarları gönderildiğini daha sonra da, ortaklıktan çıkarıldığını öğrendiğini, çıkarma kararının kendisine tebliğ edilmediğini ileri sürerek, çıkarma kararının iptali ile, ....... İş Merkezinde 75 m2 nin %50 fazlası ile davalı kooperatife ortak olduğunun tespiti ve işyerinin kendisine tahsis ve intikalini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının akçalı yükümlülüklerini yerine getirmediğinden ortaklıktan çıkarıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre, davacı hakkında verilen çıkarma kararının davacıya tebliğ edilmemesi nedeniyle ortaklığının sürdüğü, davacının 1991, 1992, 1993 yıllarından kaynaklanan ödenti borçlarının 49.682.500 lira, 1998, 1999, 2000 yıllının ilk üç ayına kadar ödenti giderleri ve katılım payı giderlerinin 224.533.655 lira toplam 274.216.155 lira borcu bulunduğu davacının bu miktarı ödediğinde kendisine 25 m2 lik işlerlerinden birinin tahsisi gerektiği, davalı kooperatif faiz talebinde ulunmuş ise de, davacının temerrüde düşürülmediği anlaşıldığından, davacının sadece asıl borçtan sorumlu olduğu gerekçesiyle, davacının davalı kooperatif ortağı olduğunun tespitine, davacı tarafından 274.216.155 liranın davalı kooperatife yatırılması halinde ...... İş Merkezinde 25 m2 lik bir işyerinin davacı adına tahsis ve mülkiyetinin intikaline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve çıkarılan ihtarların davacıya tebliğ edildiğinin kanıt yükünün davalı kooperatife ait olup, Kooperatifler Kanununun 27. maddesine uygun şekilde davacıya tebliğ edildiği davalı kooperatifçe kanıtlanmadığından, aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Ancak, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 16/son maddesi uyarınca, ortaklıktan çıkarılan ortakların hak ve yükümlülüklerinin çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam edeceği öngörülmüş olup, ortaklıktan çıkarılan ve hakkındaki çıkarma kararı iptal edilen davacının diğer ortaklar gibi kooperatiften işyeri alabilmesi için, aynı durumdaki ortaklarla eşit bir ödeme yapması zorunludur.
Bu durumda mahkemece, davalı kooperatif kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak, davacının dava tarihine kadar kaç lira ödemiş olduğu ve diğer ortakların kaç lira ödemiş oldukları, genel kurul kararları uyarınca geç ödeme yapanlara gecikme faizi uygulanıp uygulanmadığı, eğer uygulanmış ise, bunun tespit edilerek uygulanması, böyle bir faiz kararı yok ise, davacının ödemeyi kestiği tarihteki ödediği miktarın dava tarihinde diğer ortakların ödediği miktara göre ve enflasyon nedeniyle para değerindeki düşüş karşısında tekabül edeceği miktarın bulunması ve bu şekilde yapılacak eskalasyon sonucu davacının ödemesi gereken miktarın belirlenmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile, davacının aidat dışındaki borçlardan sorumlu olmadığına karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda ( 1 ) numaralı bentte yazılı nedenlerle, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine ( 2 ) numaralı bentte yazılı nedenlerle, kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 26.2.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy