(1086 S. K. m. 45, 195) (818 S. K. m. 126, 202)
Taraflar arasındaki davanın Aksaray 1. Asliye Hukuk Mahkemesince görülerek verilen 28.09.1999 tarih ve 1997/248 - 1999/373 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi Verda Ç. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacılar vekili, müvekkilinin ortağı bulunduğu kooperatif tarafından yaptırılan müvekkillere 11.04.1982 tarihinde kur'a ile tahsis edilen işlerlerinin eksik malzeme kullanılması nedeniyle kusurlu olarak ortaklarca kullanıldığını, kooperatif tarafından müteahhit aleyhine açılan dava sırasında müvekkillerin tamirat için işyerini boşaltmaları için 2 günlük süre verildiğini fakat boşaltma sonrasında müvekkillere yeni işyeri gösterilmediğini, işyerlerinin halen hayati tehlike arzedecek nitelikte bulunduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik her müvekkil için 65.000.000.- lira toplam 455.000.000.- lira'nın tahsilini talep ve dava etmiş, birleşen davada fazlaya ilişen her bir dükkan için 1.942.000.000.- lira toplam 11.652.000.000.- lira'nın tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, işyerlerinin teslim tarihinin 11.04.1982 olması nedeniyle davanın 10 yıllık zamanaşımına uğradığını, davanın müteahhide karşı açılması gerektiğini istenen miktarın fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, yaptırılan bilirkişi incelemesinde, davacıların işyerlerinde eksik ve kalitesiz inşaat malzemesi kullanılması nedeniyle yıkılma tehlikesine ulaşan bir durumda olduğu ve davacıların her birinin 277.083.612.- lira zarara uğradığı yönünde görüş bildirildiği tarafların rapora itirazlarının yasal dayanaktan yoksun bulunduğu gerekçesiyle, davacı Sabri Y. için taleple bağlı kalınarak 120.000.000.- lira diğer davacıların her biri için 277.083.612.- lira tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmişlerdir.
1- Davacılar vekili, 10.11.1992 tarihli dava dilekçesinde, müvekkillerine ayıplı teslim edilen her bir işyeri için 65.000.000.000.- lira tazminat isteminde bulunarak dava açmış, daha sonra 25.04.1997 tarihinde Aksaray 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne açtığı 1997/207 Esas sayılı dava ile saklı tuttuğu fazlaya ilişen her bir dükkan için 1.942.000.000.- lira ek tazminat talebinde bulunmuş, ayrıca yine 25.04.1997 tarihinde Aksaray 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'ne açtığı 1997/120 Esas sayılı dosya ile davacı Sabri Y. için 55.000.000.- lira tazminat isteminde bulunmuştur. HUMK. nun 45 nci maddesi uyarınca davaların birleştirilmesine karar verilip, tahkikat birlikte yürütülse de, her dava bağımsız olup, açıldığı tarihteki şartlara göre değerlendirilip karar verilecektir. Bu durumda mahkemece öncelikle ilk (asıl) davanın kanıtlarının değerlendirilerek bu dava hakkında bir karar verilmek gerekirken, asıl ve birleşen hakkında tek bir hükümle karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
2- Diğer taraftan davalı vekili, birleşen davaların 5 yıllık zamanaşımına uğradığını ve bu nedenle reddi gerektiğini savunmuştur. Her ne kadar zamanaşımı def'i HUMK. nun 195 nci maddesi uyarınca, davaya cevap süresi içerisinde ileri sürülmemiş ise de, aynı Kanun'un 202/2.nci maddesi uyarınca davacı, savunmanın genişletildiğini ileri sürmediğine göre mahkemece bu savunmanın incelenmesi gerekir. Mahkemece uyulan Daireniz'in 12.02.1997 gün ve 1997/391-773 sayılı ilamında zamanaşımı süresinin tapu tarihleri olan 1991 yılı tarihinde başlayacağı belirtilmiştir.
Bu durumda mahkemece, BK.nun 126/4 ncü maddesi uyarınca, yapılan ve usulen itiraza uğramayan zamanaşımı savunmasının değerlendirilmesi ve bu konuda bir karar verilmesi gerekirken, bu hususun gözden kaçırılması isabetli olmamış ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
3- Bozma neden ve kapsamına göre, davacılar vekilinin tüm davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Yukarıda 1 ve 2 nolu bentlerde yazılı nedenlerle kararın davalı yararına BOZULMASINA, 3 nolu bentte yazılı nedenlerle davacılar vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, aşağıda yazılı bakiye 710.000.- lira temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 06.03.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy