(6762 S. K. m. 58, 83)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Çorum Asliye 3.Hukuk Mahkemesi'nce verilen 07.03.2000 tarih ve 1995/372 - 2000/55 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi A. S. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşüldü düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili şirketin Güney Biracılık ve Malt Sanayi A.Ş.nin ürettiği ürünlerin Çorum ili hudutları içerisindeki tek ve yetkili bayisi olduğunu, önceki bayi olan davalı Memduhla Güney Biracılık A.Ş. arasındaki bayilik sözleşmesinin feshedildiğini, buna rağmen davalıların vasıtaları üzerinde yer alan Efes Bira ibarelerinin silinmediği gibi, çeşitli yerlerden elde ettikleri ürünlerin satışını yaptıklarını ileri sürerek, davalıların eyleminin haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, men'ine ve (50.000.000.-)TL maddi, (100.000.000.-)TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiş, birleşen dava dilekçesinde ise aynı gerekçelerle (275.000.000.-)TL maddi ve (100.000.000.-)TL manevi tazminata hükmolunmasını talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, asıl ve birleşen davaya cevaplarında, müvekkili M. Ö.'in ticari faaliyetinin bulunmadığını, diğer müvekkili şirketin ise bayilik ilişkisi sona ermeden önceki dönemde elinde bulunan ürünlerin dağıtımını yaptığını, tasfiyenin süre olmasının normal olduğunu, ticari hayatın kısıtlanamayacağını belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporlarına nazaran, davacı şirkete 1995 yılı defter ve kayıtlarını ibraz etmek üzere verilen kesin mehle rağmen istenen defter ve kayıtların ibraz edilmediği bu durumda kanıtlanamayan davanın reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle, asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre ve davada gerçek hasmın Öndemirler Otomotiv Tic. Ltd. Şti. olmasına karşın, karar başlığında davalı olarak Öndemirler Meşrubat Ltd. Şti.nin yer alması hususu mahallince düzeltilmesi mümkün görülmekle bozma nedeni sayılmamış, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Davada istem davalının eyleminin haksız rekabet oluşturduğunun tespit, men'i ve maddi-manevi tazminat istemlerine ilişkindir. Mahkemece davacının bu talepleri karar yerinde değerlendirilip tartışılmaksızın sırf davacının maddi zararını kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın tümüyle reddi doğru görülmediği gibi,
3- Haksız rekabette davacının maddi tazminat istemi sebebiyle uğradığı zarar, davalının elde ettiği kar miktarı olamayıp, davalının haksız rekabeti nedeniyle davacının elde etmekten mahrum kaldığı kar miktarıdır. Bu zarar miktarı tarafların ticari defterleri ve diğer delilleri birlikte değerlendirilmek suretiyle bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle saptanmalıdır. Davacının zarar miktarı bu şekilde yapılan incelemeyle tespit edilemediği takdirde TTK'nun 58/e maddesi dikkate alınarak maddi tazminat miktarına hükmedilmelidir. Anılan madde uyarınca kanun koyucu hakime maddi tazminat olarak davalının haksız rekabet sonucu elde etmesi mümkün bulunan menfaatin karşılığına hükmetmek yetkisi dahi vermiştir. Somut olayda mahkemece davalıların eylemlerinin davacıyla haksız rekabet oluşturduğunun sabit görülmesi halinde, davacının defterlerini ibrazdan kaçındığı ve esasen hasmının ticari defterlerine delil olarak dayandığı gözetilerek, davalı ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle davalının elde edebileceği karın araştırılması, davalının defter ibrazından kaçınması halinde sorunun TTK'nun 83/2 nci maddesi uyarınca yeminle halli ve yine koşulları varsa davacı yararına manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, davalı şirket ticari defterleri üzerinde yaptırılan ve davayla ilgisi bulunmayan Coca-Cola ürünlerine yönelik 24.07.1996 tarihli bilirkişi incelemesiyle yetinilmek suretiyle ve noksan incelemeyle hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulüyle kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 12.03.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy