(3226 S. K. m. 13)
Dava: Taraflar arasındaki davanın Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce görülerek verilen 23.09.1999 tarih ve 1996/555 - 1998/Tev. 1999/493 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacılar ile davalılar Alaaddin Otelcilik AŞ., İncekum Turizm Ltd. Şti., Şevki Tokuş vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi Ayşe Altun tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı T. Vakıflar Bankası vekilleri, müvekkili bankanın Antalya Şubesi ile davalılardan Alaaddin Otelcilik Turizm ve Tic. AŞ. arasında imzalanan 29.12.1994 tarihli protokol ile mülkiyeti müvekkiline ait Alaaddin Otel'in 9 yıl 11 ay süre ile ariyet olarak anılan şirkete teslim edildiğini, otel içindeki menkullerin ise yediemin sıfatı ile Alaaddin Otelcilik AŞ. ile yönetim kurulu başkanı Şevket Tokuş ile yönetim kurulu üyesi A.Aykut Sümer'e teslim edildiğini, ariyet protokolünün 5. maddesine dayanılarak davalı şirket tarafından otelin işletmesinin diğer davalı İncekum Turizm İnş. San. Tic. Ltd. Şti.ne verildiğini ve halen bu şirket tarafından işletildiğini, davalı Alaaddin Otelcilik AŞ.nin protokol eki itfa planına uygun davranmadığını, bu nedenle otel ve içindeki menkullerin müvekkiline iadesi istemli ihtarnamenin sonuçsuz kaldığını ileri sürerek, Alaaddin Otel'in mütemmim cüz ve teferruatları ile birlikte Alaaddin Otelcilik AŞ. ve işleten İncekum Turizm İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından davacıya teslimine, diğer davalılar Şevket Tokuş ve A.Aykut Sümer'in de yediemin sıfatıyla sorumlu oldukları otel içindeki menkulleri müvekkili bankaya teslimine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, davalı İncekum Turizm İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin ariyet sözleşmesinin tarafı olmadığını, Şevket Tokuş ve A.Aykut Sümer'in davalı Alaaddin Otelcilik AŞ.nin temsilcileri olup şahsi sorumlulukları bulunmadığını, belirtilen üç davalıya husumet yöneltilemeyeceğini, ariyet konusu şeyin sözleşmeye aykırı kullanılmadığından süresinden önce geri istenemeyeceğini, ayrıca 29.12.1994 tarihli protokol ile ariyet sözleşmesinin satış sözleşmesi haline dönüştüğünü, satım davalının da otel üzerine davacı yararına konulan ipotek nedeniyle otelin satılamaması nedeniyle ödenemediğini savunarak davanın reddini istemiş, birleşen davanın davacısı İncekum Turizm Tic. Ltd. Şti. vekili, otelin Alaaddin Otelcilik AŞ.den kiralandığını, bu şirket ile karşı davalı Vakıflar Bankası arasındaki protokol hükümlerinin müvekkilini bağlamayacağını ileri sürerek muarazanın giderilmesi ve müdahalelerin men'ine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacı ile davalı Alaaddin Otelcilik AŞ. arasında yapılan ariyet sözleşmesine dayalı protokolün 4.maddesinde herhangi bir para veya faiz taksidinin vadesinde ödenmemesi ya da protokolün herhangi bir hükmüne aykırı davranılması halinde protokolün hükümsüz kalacağının yer aldığı, bu davalının ödemelerini tam olarak yerine getirmediği, taraflar arasındaki bu sözleşmenin kira sözleşmesi değil, şarta bağlı ariyet sözleşmesi olduğu, emanete verilen bir malın 3.şahıs olan kiracının da bu sözleşme ile bağlı olacağı, emanete verilen bir malın belli bir ödeme protokolüne bağlı olarak verilen malın malikinin, bu hakkını 3.şahıs olan alt kiracıya karşı da ileri sürebileceği, ancak bilgisayar, otel mutfak, disko ekipmanları ile uydu anteni, 253 adet televizyonun çeşitli tarihlerde finansal kiralama sözleşmeleri ile kiracılara devredildiğinden otelin mütemmim cüzü olarak kabul edilemeyeceği gerekçesiyle, finansal kiralama yöntemiyle Alaaddin Otelcilik AŞ.ne devredilmiş olan bilgisayar ve ekipmanları, otel mutfak ekipmanları, uydu anten ekipmanları, disko ekipmanları ve 253 adet televizyon haricindeki menkullerle birlikte dava konusu yerin davacıya teslimine, leasing sözleşmesiyle teslim edilen ve davalı Alaaddin Otelcilik AŞ.ne geçen menkul mallara ilişkin talebin reddine, İncekum AŞ.nin açtığı birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı A.Aykut Sümer dışındaki tüm taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1-) Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre tüm davalılar vekillerinin temyiz itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-) Davacı vekilinin temyizine gelince, davalılardan Alaaddin Otelcilik AŞ. ile davacı banka arasında imzalanan 29.11.1994 tarihli protokol ile dava konusu otel ile otelin mütemmim cüz ve teferruatları anılan davalıya ariyet olarak bırakılmıştır. Aynı tarihli yed'i emin senedi ile de otelde bulunan menkuller tek tek sayılmak suretiyle diğer davalılar Şevket Tokuş ve Aykut Sümer'e teslim edilmiştir. Protokolün 4. maddesinin (b) bendinde, protokole aykırılık halinde taşınmazın (otelin) mütemmim cüz ve teferruatları ile birlikte davacı bankaya teslim edileceği hükmü yer almaktadır. Davalı Alaaddin Otelcilik AŞ.nin sözleşmede öngörülen bedeli vadesinde ödemeyerek, sözleşmeye aykırı davrandığı yargılama sırasında davacı tarafından kanıtlanmıştır. Bu durumda davacının, sözleşme gereği otel ve yed'i emin senedi ile davalı tarafa bıraktığı otel ve içindeki menkulleri geri alma hakkı bulunmaktadır. Bu menkullerden bir kısmı davalı şirket tarafından finansal kiralama sözleşmesi ile alındığı, Vakıf Finansal Kiralama AŞ'nin 04.06.1999 tarihli yazısına göre bilgisayar ve ekipmanları, otel mutfak ekipmanları, uydu anteni, disko ekipmanları ve 253 adet televizyonun finansal kiralama sözleşmesi sonunda davalı Alaaddin Otelcilik AŞ.ne devredildiği, sayılan bu menkullerin protokol tarihinde otelde bulunup, yed'i emin senedi ile davalılara teslim edildiği anlaşıldığından, davacının, sözleşmeye aykırı davranan davalı taraftan yukarıda yazılı menkulleri de talep hakkı bulunduğu düşünülmeden, yazılı gerekçe ile davacının bu isteminin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte yazılı nedenlerle tüm davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte yazılı nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, aşağıda yazılı bakiye 3.428.033.000.- lira temyiz ilam harcının temyiz eden davalılardan, aşağıda yazılı bakiye 710.000.- lira temyiz ilam harcının temyiz eden İncekum Turizm'den alınmasına, 27.03.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy