(743 S. K. m. 618)
Dava: Taraflar arasındaki davanın Mersin 4. Asliye Hukuk Mahkemesince görülerek verilen 02.12.1999 tarih ve 1999/42 - 1999/1011 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacılar vekili ile davalı Kooperatif vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi Ali Orhan tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, davalı kooperatif üyesi olan müvekkillerin, 28.06.1991 tarihli kooperatif genel kurul kararı ile alınması kararlaştırılan taşınmaz için ödedikleri bedel karşılığı, Sinan'ın 1000, diğer müvekkillerinin ise 500'er m2'lik arsayı kooperatiften satın alarak bina inşaa ettiklerini, bu güne kadarda kullandıkları, bilahare söz konusu yerin diğer davalı Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırıldığını, ancak tapu kaydı kooperatif üzerinde olduğundan kamulaştırma bedelini alamadıklarını ileri sürerek, muarazanın men'i, taşınmazların mülkiyetlerinin müvekkillere aidiyetinin tesbitini ve bloke 19.286.500.000. lira kamulaştırma bedelinin müvekkillere ödenmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı kooperatif vekili, arsanın kooperatifçe alınıp işyerlerininde yine kooperatif inşaa edildiğini, davacıların hiçbir bedel ödemediklerini, üyelerin sadece kullanma hakları söz konusu olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı vekili, müvekkile husumet yöneltilemeyeceğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlara göre, kooperatif ana sözleşmesinin 62, 63, 64 ve 65. maddelerindeki belirtilen şartların yerine getirilmediği, mülkiyet devri için gereken koşulların mevcut olmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiş, davacılar vekilinin temyizi üzerine Dairemizce, kooperatifçe davacılara herhangi bir tahsisi yapılıp yapılmadığının belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur. Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, davacıların, binalara ilişkin kamulaştırma bedellerini tahsil ettiklerinden binalara ilişkin istemin konusuz kaldığı, arsanın ise kooperatif adına kayıtlı olup, ortaklarca yapılmış resmi bir tahsis söz konusu olmadığı gerekçesiyle bina bedellerine ilişkin davanın konusu kalmadığından, arsa bedeline yönelik istemin ise arsanın kooperatif adına kayıtlı olması nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacılar vekili ile davalı kooperatif vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının tümünün reddine, davacılar vekilinin (2) nolu bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Dairemizin 21.09.1998 tarihli 1998/3763 - 5718 sayılı bozma ilamında da açıklandığı üzere, kooperatifin ortaklarına taşınmaz mal temliklerinde, başkaca resmi bir işleme gerek bulunmaksızın, tahsis yapılmış olması mülkiyetin intikali için yeterlidir. Bozma kararından sonra yapılan araştırma da kooperatif ortağı olan davacılardan 28.06.1991 tarihli genel kurulda gündemin 8.maddesi ile belirlenen arsa miktarları üzerinden ödenmesi gereken bedelleri davacıların ödemediği ileri sürülmediği gibi, 10.07.1992 tarihli genel kurulda da kooperatif adına kayıtlı arsaların ortaklara devri için yasal işlemleri yapmak üzere yönetim kuruluna yetki verildiği anlaşılmıştır. Her ne kadar kooperatif tarafından arsalar için noter huzurunda kira işlemi yapılmamış ise de, ortakların önceden genel kurul kararı ile belirlenen m2 miktarı ve ödenilen bedeller nazara alınarak arsanın fiilen taksim ve tahsis edildiği ve bir kısım üyelerinde taksim edilen arsalar üzerine iş yerlerini inşaa tetiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır. O halde mahkemece, davanın arsa bedeline ilişkin olan kamulaştırma bedelleri hakkında da kabulüne karar verilmesi gerekir iken, yazılı gerekçeyle soyut olarak önceki bozma kararına aykırı şekilde sadece arsa tapusunun kooperatif üzerinde olduğu gerekçesiyle arsa kamulaştırma bedeline ilişkin talebin reddi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacılar yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 2.080.000. lira temyiz ilam harcından peşin harcın mahsubu ile temyiz eden davalıdan alınmasına, 03.04.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy