(2004 S. K. m. 72)
Dava: Taraflar arasındaki davanın Ankara 24. Asliye Hukuk Mahkemesince görülerek verilen 16.11.1999 tarih ve 1998/377 - 1999/634 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için belirlenen 06.06.2000 günde davacı avukatı S. A. ile davalı avukatı N. Ü. gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi H. K. tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalı üst birlik kooperatif ortağı olan müvekkili kooperatiften geçerli bir genel kurul kararı olmadığı halde, avansın geç ödendiğinden bahisle % 15 gecikme cezası uygulanmasının geçerli olan genel kurul kararına dayalı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia ve savunmaya, toplanan delillere, bilirkişi raporuna nazaran, her ne kadar geciken aidatlar yönünden % 15 gecikme cezası alınması hususunda genel kurul kararı mevcut ise de, davalıdan talep edilen asıl alacağın, alt yapı katılım avansı niteliğinde olup, aidatlara ilişkin gecikme cezasının bu alacağa uygulanamayacağı, haksız uygulanan faiz miktarının talep edilebileceği gerekçesi ile, davanın kısmen kabulüne, (377.936.723.-) lira'nın 15.06.1998 tarihinden yürütülecek yasal faizi ile davalıdan istirdadına karar verilmiştir.
Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, üst birlik kooperatif tarafından asıl alacağın fer-i'leri ile ilgili tahsil edilen meblağın haksız tahsil edildiği iddiasına dayalı istirdada ilişkindir. Davalı tarafı ödemelerini süresinde yapmayan ortak kooperatiflerden aylık % 15 gecikme faizi alınmasına ilişkin genel kurul kararı olduğunu savunmasına rağmen, hükme dayanak yapılan ek bilirkişi raporunda, gecikme faizi alınması ile ilgili kararın, münhasıran aidat borçları ile ilgili olup, oysa dava konusu olayda alt yapı katılım giderleri ile ilgili olduğunu, asıl borcun alt yapı giderlerine katılım borcundan doğduğundan gecikme faizi ile ilgili genel kurul kararının uygulama olanağının bulunmadığı belirtilmiştir.
Davacı kooperatifin, alt yapı ortak katılım payından dolayı davalı üst birlik kooperatife borçlu olduğu ve bu borcundan dolayı temerrüde düştüğü ihtilafsızdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, aidat borçlarını süresinde ödemeyen ortaklara % 15 aylık gecikme cezası uygulanmasına ilişkin 26.09.1997 tarihli genel kurul kararının bu borç için uygulanıp uygulanmayacağı noktasında toplanmaktadır. Bilindiği üzere, kooperatiflerin anasözleşmelerinde belirlenen amaçları ve hedefleri doğrultusunda doğmuş ve doğacak borçların ortaklarından tahsiline yönelik ve borçlarını süresinde ödeyenler ile ödemeyenler arasındaki dengeleri bozmayacak nitelikte kararlar alması bir zorunluluktur. Sözlük anlamı ile tam örtüşmese de, kooperatif ortaklarından tahsil edilen, bir başka deyişle, ortakların kooperatife ödemekle yükümlü oldukları parasal miktarlara aidat denildiği bilinen bir gerçektir. Alt yapı ortak katılım paylarından doğan davacı borçlarının da, bu aidat kavramı içinde değerlendirilmesi zorunludur.
Bu durumda mahkemece, ödemede temerrüde düşen ortaklardan aylık % 15 gecikme cezası alınmasına ilişkin 26.09.1997 tarihli genel kurul kararının iptal edildiği de iddia ve ispat edilmediğine göre, parasal yükümlülüklerini yerine getirmede temerrüde düşen davacıya, genel kurul kararı doğrultusunda faiz uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığından davanın reddine karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, duruşmada vekil ile temsil olunan davalı yararına taktir olunan 100.000.000.- lira vekillik ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 12.06.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy