(CMR m. 2) (6762 S. K. m. 1301)
Dava: Taraflar arasındaki davanın Mersin Asliye Ticaret Mahkemesince görülerek verilen 12.11.1999 tarih ve 1998/1100 1999/635 sayılı kararınca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için belirlenen 27.06.2000 günde davacı avukatı ...... geldi, davalılar avukatı tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ..... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından sigortalanmış koli bantlarının davalılar tarafından gerçekleştirilen taşıma sırasında hasarlanması nedeniyle sigorta ettirene 1.159.540.038. lira tazminat ödendiğini ileri sürerek, bu meblağın davalılardan faizi ile rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Tur. Ltd. Şti. vekili cevabında, yükleme ve ambalajlamanın gönderen tarafından gerçekleştirilmiş olup, yükün ambalaj yetersizliğinden hasarlandığını, müvekkilinin kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı, davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, iddia ve savunmaya, toplanan kanıtlara, bilirkişi raporuna nazaran, mevcut hasarın, malların gereği gibi, hazırlanmamış, tertiplenmemiş olmasından ve ambalaj yetersizliğinden ileri gelmiş olup, taşıyıcının kusur ve sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, nakliyat rizikolarına karşı sigortalanmış emtianın taşıma sırasında hasarlanması ve bu nedenle sigortacı tarafından ilgilisine tazminat ödenmesi nedeniyle, ödenen tazminatın taşıyıcı ve sürücülerden rücuen tahsiline ilişkindir.
Hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunda, evvelemirde, yükün gereği gibi hazırlanmaması, tertiplenmemesi ve ambalaj yetersizliği söz konusu olduğundan Poliçe Genel Şartları'nın 5. maddesi gereğince teminat dışı olup, esasen, davacının hiçbir ödeme yapmaması gerektiğinden dava hakkının olmadığı belirtildikten sonra, ambalaj yetersizliği nedeniyle taşıyıcının kusurlu ve sorumlu da olmadığı tespit edilmiştir. Dosyaya ibraz edilen Nakliyat Tazminat Makbuzu ve İbranamesi başlıklı belgede, sigorta ettiren dava dışı Süper-Film AŞ., olay nedeniyle tüm talep ve dava haklarını da davacıya devrettiği anlaşıldığından bu yöne ilişkin tespit ve savunmanın yerinde olmadığı anlaşılmaktadır.
Dairemiz yerleşmiş inançlarına göre, araca yükleme ve istifleme ve taşınan yükün özelliğine göre ambalajın mukavemetli olup olmadığına nezaret etmesi, gerekirse, bu husustaki çekincesini taşıma senedine yazması gerekir. Yükün davalılara tam ve sağlam teslim edildiği 20.08.1997 tarihli tutanak ile ayrıca kabul edilmiş olup, her ne kadar, CMR belgesinde 6 madde halinde şartlar ilave edilmiş ve 1.maddede, Mal kalitesinden, ambalaj ve istif hatasından meydana gelecek hasar ve zararlardan nakliyecinin sorumlu olmadığı yazılmış ise de, bu şartların matbu ve genel sözler mahiyetinde olduğu, özellikle söz konusu yükleme ve tespite göre hasarın ana sebebinin çok yüksek ve kötü ambalajlanmış paletler (alt palet kartonlara sarılmamış), ayrıca, palete konulmamış, makine ruloları treylerin ortasında kargoların arasında serbest olarak yerleştirilmiş ve gevşek olarak istiflenen paletler öne doğru kaydıkça arada sıkışıp ezilmiş olarak tespit edilmiştir. Bu tespitler karşısında, en azından, makine rulolarının kargoların arasında serbestçe yerleştirilmesi, paletlerin ileri-geri kaymasına neden olacak şekilde gevşek istiflemeye karşı taşıyıcının göndericiyi uyarması ve gerektiğinde taşıma sözleşmesine bu hususu belirtmesi gerekli olup, aksi halde müterafik kusurlu olduğunun kabulü zorunludur.
Bu durumda mahkemece, açıklanan ilkeler çerçevesinde inceleme ve değerlendirme yapmak gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına bozulmasına, duruşmada vekil ile temsil olunan davacı yararına taktir olunan 100.000.000. lira vekillik ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 29.06.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy