(1086 S. K. m. 9, 21, 27)
Dava: Taraflar arasındaki davanın İstanbul 5. Asliye Hukuk Mahkemesince görülerek verilen 8.12.1999 tarih ve 1999/464 - 708 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı Ü. U. arası N. Vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketine kasko poliçesiyle sigortalı araca, davalıların maliki, sürücüsü ve sigortalısı olan aracın 8/8 kusurla çarpması ile meydana gelen kaza sonucu sigortalısına ödediği 292.700.000.- lirasının ödeme tarihi olan 31.12.1998 tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte (sigorta şirketi poliçe limiti ile sorumlu olmak şartıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Davalı Ü. U. arası N. ve Tic. Ltd. Şti. yetkilisi, kazanın İskenderun'da meydana geldiğini yetkili mahkemenin İskenderun Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu belirterek yetkisizlik itirazında bulunmuş, ayrıca, kusur ve hasar bedeline itiraz ederek davanın reddini istemiştir. Davalı sigorta vekili, sorumluluklarının poliçe limiti ile (250.000.000.- TL.) sınırlı olduğunu, iki yıllık zamanaşımı süresinin beklenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı davaya cevap vermemiştir.
Mahkeme, dosyadaki belge, toplanan deliller ve bilirkişi raporu ile davalı sigorta A.Ş. yönünden dava atiye terk edildiğinden hüküm tesisine mahal bulunmadığına, davalıların aracını arkadan çarptığından %100 kusurlu bularak davanın kabulü ile 292.700.000.- liranın 31.12.1998 tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Kararı davalı Ü. U. N. Tic. Ltd. Şti. temyiz etmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı sigorta şirketine sigortalı olan araca, davalılara ait aracın çarpmasından kaynaklanan rücu tazminatı istemine ilişkin bulunmaktadır. TTK.nun 1301 nci maddesi hükmü gereğince sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve bu sebeple sigortalı mal sahibinin hak ve yetkilerine sahip olur. Bu halefiyet ilkesi gereğince, sigortalının zarar sorumlusuna karşı tazminat davasını hangi yer mahkemesinde açması gerekiyor ise sigortacınında rücu davasını aynı yer mahkemesinde açması gerekir.
Bu itibarla sigortacının zarar sorumlusuna karşı açacağı davada HUMK.nun 9 ve 21 nci maddesi uyarınca biri davalının ikametgahı, diğeri haksız fiilin vuku bulduğu yer olmak üzere iki ayrı yetki kuralı söz konusudur. Bir davanın görülmesinde birden fazla yer mahkemesinin yetkili bulunması halinde, seçim hakkının davacıya ait bulunduğu gözetilip HUMK.nun 27 nci maddesi uyarınca, davacı bu seçim hakkını kullanmaz veya yanlış kullanırsa seçim hakkı davalıya geçer. Davalı yetki itirazında yanlış bir mahkemeyi göstererek bu seçim hakkını kullanırsa, yetkisiz mahkeme dava dosyasının bu mahkemeye gönderilmesine karar verir. Buna karşılık davalı yetki itirazında birden fazla mahkemeyi yetkili gösterirse seçim hakkı davacıya geçer. Mahkemenin bunun üzerine davacıdan seçim hakkını hangi mahkeme için kullandığını sorması ve yetkisizlik kararı ile dava dosyasını davacının seçtiği yetkili mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekir.
Somut olayda trafik kazası İskenderun'da meydana gelmiş, davalının ikametgahı ise Antalya'dadır. Oysa dava İstanbul'da açılmıştır. Davalı Ü. U. N. ve Tic. San. Ltd. Şti. yetkilisi süresinde bulunduğu yetki itirazında İskenderun ve Antakya Mahkemelerini yetkili göstermekte seçim hakkı davacıya geçmiştir. Bu durumda mahkemece davacıya İskenderun veya Antakya mahkemelerinden birisini seçme hakkı tanınarak yetkisizlik kararı ile dava dosyasının davacının seçtiği yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, yetki itirazı konusunda olumlu veya olumsuz şekilde bir karar verilmeden yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı Ü. U. N. ve Tic. San. Ltd. Şti.nin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına (BOZULMASINA), 11.5.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy