(6762 S. K. m. 1290)
Dava: Taraflar arasındaki davanın İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesince görülerek verilen 17.11.1999 tarih ve 1997/457-1239 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi A. Orhan tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkete 24.07.1996 tarihli poliçe ile hayat sigortası yaptırdığını, rahatsızlanması üzerine sigorta şirketinin anlaşmalı olduğu Alman Hastanesinde yapılan tetkiklerde kalbe pil takılması gerektiği teşhisi konulduğunu ve tüm masraflar müvekkilce ödenerek gerekli tedavinin yapılıp kalp pili takıldığını, davalı şirketçe poliçe teminatı dahilinde olan masrafların ödenmediğini ileri sürerek, 1.013.230.056 liranın dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, davacının poliçe tanzimi sırasında herhangi bir ameliyat geçirmediğini ve ciddi bir rahatsızlığı bulunmadığını bildirmesine rağmen, troid bezi ameliyatı geçirdiğinin saptandığını ayrıca müşahede sırasında 1-2 yıldır baş dönmesi ve çarpıntı şikayeti olduğunu beyan ettiğini yine ayrıca kalp pili takıldıktan sonra müvekkili ile yaptığı görüşmelerde rahim ameliyatı menüsküs ameliyatı olduğunu, beyan ettiğini, sigortalının bu yanlış beyanları nedeniyle poliçe haklarını kaybettiğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, davacının poliçe tanzimi sırasında daha öncede, geçirdiği menüsküs lenf bezi ve rahim ameliyatlarını ve 2 yıldır devam eden çarpıntı ve baş dönmesi şikayetlerini gizlediği ve tam sağlıklı olduğunu, beyan ettiği, buna göre tahakkuk eden primi de defaten ödediği, aradan 3,5 ay geçtikten sonra da kalp pili taktırdığı, davacının sigorta şirketini yanıltarak tedavi masraflarını şirkete ödetmek istediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, hayat sigorta poliçesine dayanılarak açılmış tedavi giderlerinin tazmini istemine ilişkindir.
Davacının poliçe düzenlendiği sırada bir kısım ameliyatlarını gizlediği gerekçesiyle tazminat talep hakkını yitirdiği savunulmuş ve mahkemece de savunmaya itibar edilerek dava reddedilmiştir.
Taraflar arasında düzenlenen hayat sigorta poliçesi ve ekli genel koşulların 5. maddesinde, sözleşmenin yapıldığı sırada sigorta ettirenin beyan yükümlülüğü düzenlenmiştir. Anılan maddenin (a) bendinde kasten beyan yükümlülüğünün yerine getirilmemesi durumunda davalı sigorta şirketine sözleşmeden cayma hakkı ve riziko gerçekleşmiş ise tazminat ödememe hakkı tanınmış, (b) bendinde ise, beyan yükümlülüğünün yerine getirilmemesinde kasıt yoksa ve riziko gerçekleşmiş ise aynı maddenin (d) bendinde sayılan durumlarda, sigorta şirketinin başlangıçta tahakkuk ettirilen prim ile tahakkuk ettirilmesi gereken prim oranı dairesinde tazminattan indirim yapılacağı kabul edilmiştir. Dosya kapsamına göre, rizikonun gerçekleştiği tarih ve sonrasında yukarıda anılan nedenler, ya da TTK'nın 1290. maddesi gereğince poliçenin feshedildiğine ilişkin beyan ya da delil yoktur. O halde davanın, poliçe genel koşulları 4/b-d maddelerindeki hükümlere göre çözümlenmesi gerekmektedir. Bu çözüm yolu ise, bilirkişi kurulunda ayrık rapor düzenleyen O. Karaaslan'ın raporunda belirtilmiş olmasına rağmen, mahkemece gerek ilk rapordaki çoğunluk raporu ve gerekse ek rapordaki çoğunluk görüşü de benimsenmemiştir. Daha açık anlatımla mahkemece, ne davacının tümüyle lehine olan ayrık rapora, ne de çoğunluk raporuna itibar edilmemiştir.
Tamamıyla somut olayda uygulama yeri bulunmayan beyan yükümlülüğünün kasten yerine getirilmediği gerekçesiyle dava reddedilmiştir. Mahkemenin kararı yukarıda açıklanan hukuki durum karşısında doğru görülmemiştir. Ancak, davacı temyiz isteminde, çoğunluk görüşünü içeren bilirkişi raporundaki esaslara göre, davanın kısmen kabulü gerektiğini belirtmiş olması karşısında bu beyan davacı taraf açısından bağlayıcıdır. Tüm bu açıklamalar karşısında, mahkemece yapılacak iş; yasal değerlendirme ve poliçe genel koşullarına uygun görülen O. Karaaslan'a ait ayrık bilirkişi raporundaki belirlemeler ve davacı vekilinin temyiz istemindeki kısmı kabulü de göz önünde tutularak, davalının isteyebileceği sürprim belirlenip istenen tazminat miktarından indirilmesi ve bulunan miktar 405.292.020 lirayı aştığı takdirde bu miktarı ile bağlı kalmak kaydıyla sonucuna göre karar vermek gerekir iken, somut olaya uygun düşmeyen oyçokluğu ile alınmış kararın eksik inceleme nedeniyle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 16.05.2000 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy