(743 S. K. m. 634) (2644 S. K. m. 26)
Dava: Taraflar arasındaki davanın Kadıköy 6. Asliye Hukuk Mahkemesince görülerek verilen 2.2.2000 tarih ve 1999/345-2000/70 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi Salih Çelik tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, Özkent A.Ş. ile Özkanlar A.Ş. adı altında kurulan aile şirketinde ½ hissenin davalı ve eşi, diğer ½ hissenin ise müvekkili ile eşi ve oğullarına ait olduğunu, davacı ile davalının şirketleri münferiden temsile yetkili olarak 20 yıla yakın bir süre birlikte yürüttükten sonra ortaklığı sona erdirme kararı aldıklarını, yapılan bölüşüm protokolündeki edimleri müvekkili yerine getirdiği halde Büyükşehir Belediyesi Mezarlıklar Müdürlüğünce mezar yeri kullanma belgesi karşılığında davalıya verilen 4 adet mezar yerinin davalı tarafından müvekkiline devredilmesi hususunun protokolde hüküm altına alınmasına rağmen davalının bu edimini yerine getirmediğini ileri sürerek davalı üzerindeki 4 adet mezar yeri tapusunun iptali ile 2 adet mezar yeri tapusunun müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, protokolün hakkaniyete uygun olmadığını, edimlerin tarafların anlaşamamaları sonucu yerine getirilemediğini, kaldı ki, mezar yerlerinin mülkiyetlerinin devri için gerekli resmi şekil yerine getirilmedikçe devrin hukuken geçerli olamıyacağını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlar doğrultusunda mezar yerinin kullanma hakkı davalıya ait ise de mezar yerlerinin taşınmaz hükmünde olduğu, Medeni Kanunu'nun 634. ve Tapu Kanunu'nun 26. maddeleri uyarınca tapu sicil memuru önünde yapılacak satış ile mülkiyetin devredilebileceği, dolayısiyle protokol koşullarına göre kararlaştırılan devrin hukuken geçerli olmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Uyuşmazlık, tarafların ortak oldukları dava dışı şirketlerdeki davalı payının devrine ve ortaklıktan ayrılışına ilişkin yapılan protokolden kaynaklanmaktadır. Davalı bir kısım edimlerini yerine getirerek ortaklıktan ayrılmış, yapılan protokol uyarınca, mezar yeri kullanma belgesi karşılığında belediyeden aldığı boş mezar yerlerinden ikisini davacıya devretmeyi yüklenmiştir.
Mezarlıklar Hakkındaki Nizamnamenin 1. maddesinde, mezarlıkların belediyelere devrolunduğu, 20. maddesinde ise birinci ve ikinci sınıf mezarlıkların belediyelerce tayin edilecek bir bedel karşılığında daimi surette temin olunmuş ve kullanma hakkı veren yerlerden olduğu, üçüncü sınıf mezarlıkların ise parasız olduğu hüküm altına alınmıştır.
Dosyada mevcut 28.4.1999 tarihli belediye cevabında da, mezar yeri kullanma belgesi karşılığında 4 kişilik boş mezar yerini davalının satın aldığı ve kullanma hakkının bu kişiye ait olduğu bildirilmiştir.
Protokol 18.6.1997 tarihli olup, davalı boş mezar yerlerinden ikisinin davacıya devrini taahhüt ettikten sonra, 19.7.1997 tarihli noter hisse sözleşmeleri ile dava dışı şirketlerdeki hisselerini de devrettiğine göre davaya konu devir protokolündeki taahhütleri geçerli olup kendisine bağlar. Bu durumda protokol hükümlerinin geçerli olduğunun ve boş mezar yerlerinin devri için tapulu taşınmazlar bakımından gerekli olan resmi şekil şartının aranmasına gerek olmadığının kabulü zorunludur.
Bu durumda mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar ışığında işin esasına girilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle devre konu yerlerin tapulu taşınmaz gibi değerlendirilmesi sonucu protokole geçerlilik tanınmayarak davanın reddi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 05.10.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy