(2004 S. K. m. 67) (818 S. K. m. 83)
Dava: Taraflar arasındaki davanın İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesince görülerek verilen 11.11.1999 tarih ve 1998/1449-1196 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi Verda Çiçekli tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, tarafların davalı tarafa ait Bayraktar I isimli gemiyi almak için 1997 yılında anlaştıklarını, bu anlaşma uyarınca müvekkilinin, davalılara 250.000 USD. nı değişik bankalar aracılığı ile ödediklerini, ancak davalıların borçlarından dolayı geminin üzerinde çeşitli ipotek rehin ve hacizler bulunduğunu, davalıların gemi üzerideki tasarruf yetkilerini kaybettiklerini ve geminin teslim edilemeyeceğinin anlaşıldığını ve bu nedenle verilen avansların iadesi konusunda anlaştıklarını 250.000 USD. nin tahsili için giriştikleri icra takibine davalıların itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptali ile, %40 icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, müvekkillerinden Ba-trans'ın dava konusu gemi ile ilgisi bulunmadığını, davacıların hurda fiyatlarındaki düşüş nedeniyle sözleşmeden vazgeçmek istediklerini, gemiyi teslime hazır olduklarını, sözleşmenin sona erdirilmesi konusunda anlaşma olduğunun doğru olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre, davalıların satmayı kararlaştırdıkları Bayraktar 1 gemisi üzerindeki ve gemi sicilinden anlaşılan takyidatların varlığı davacıları bu geminin davalılar tarafından kendilerine aynen teslimini mümkün kılmayacağı sonucuna götürdüğünden davacıların sözleşmeden dönme haklarını kullanarak avans olarak verdikleri 250.000 USD. nı sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde davalılardan talep hakları bulunduğu gerekçesiyle, 250.000 USD. nin BK.nun 83.maddesi kapsamında takibin devamına, 26.005.320.000 lira inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.
Yukarıda özetlendiği gibi, davacılar vekili, taraflar arasında imzalanan 1.4.1997 tarihli gemi satışı sözleşmesinin ifası olanaksız olduğundan, tarafların karşılıklı olarak bu sözleşme nedeniyle verilen avansların iadesi konusunda anlaşmalarına karşın, davalıların avansları geri vermemesi nedeniyle, avans olarak verilen 250.000 USD. nin tahsili isteminde bulunmuştur.
Davalılar vekili, sözleşmenin ayakta olduğunu, sona erdirilmesi hususunda herhangi bir anlaşma olmadığını savunmuştur.
Görüldüğü üzere dava, sözleşmenin feshi istemine ilişkin olmayıp, daha önce tarafların iradesi ile sözleşmenin feshinin gerçekleştiği ve bu nedenle satım bedeline mahsuben verilen bedelin iadesi istemine ilişkindir.
Dosya incelendiğinde, tarafların sözleşmenin feshi konusunda anlaştıklarını gösterir yazılı bir belgeyi rastlanmadığı gibi, hükme dayanak bilirkişi raporunda da, tarafların bu konuda anlaştığı belirtilmemiş, aksine karşılıklı anlaşmaları halinde sözleşmenin sona erdirilebileceği vurgulanmıştır. Bu durumda sözleşmenin dava tarihinden önce feshedildiğinin davacı tarafça kanıtlandığından sözedilemez.
Mahkemece, bu husus dikkate alınmayarak, tek taraflı fesih iadesine dayanıp, yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, kararın davalılar yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 19.06.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy