(6762 S. K. m. 1301) (1086 S. K. m. 9, 21, 23)
Dava: Taraflar arasındaki davanın Şişli 4. Asliye Hukuk Mahkemesince görülerek verilen 21.03.2000 tarih ve 1998/1150 - 2000/253 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı şirket temsilcisi vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi A. Susoy tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili şirket nezdinde kasko sigortalı vasıtaya davalıya ait aracın % 75 oranında kusurlu biçimde çarparak hasarlanmasına neden olduğunu, hasar bedelinin tahsili amacıyla girişilen takibe davalı tarafından itiraz edildiğini ileri sürerek, takibe yapılan itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı şirket temsilcisi, davalı şirket ikametgahının Kütahya, kaza yerinin ise Bozüyük olduğunu ileri sürerek yetki ilk itirazında bulunmuş, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporuna nazaran, yetki ilk itirazının terditli yapılmış olması nedeniyle reddine ve takibe yapılan itirazın iptali ile 539.370.750 lira hasar bedelinin sigortalıya ödenme tarihi olan 03.12.1997 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili şeklinde takibin devamına karar verilmiştir.
Karar, davalı şirket temsilcisince temyiz edilmiştir.
1- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı sigorta şirketine sigortalı araca, davalıya ait aracın çarpmasından kaynaklanan tazminat (rücu) istemine ilişkindir. TTK'nın 1301. maddesi hükmü gereğince sigortacı sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettirenin yerine geçer ve bu sebeple sigortalının hak ve yetkilerine sahip olur. Bu halefiyet ilkesi gereğince, sigortalı zarar sorumlusuna karşı tazminat davasını hangi yer mahkemesinde açması gerekiyorsa sigortacının da rücu davasını aynı yer mahkemesinde açması gerekir.
O halde, sigortacının zarar sorumlusuna karşı açtığı davada HUMK'nın 9. ve 21. maddeleri uyarınca biri davalının ikametgahı, diğer haksız fiilin vuku bulduğu yer olmak üzere iki ayrı yetki söz konusudur. Bir davanın görülmesinde birden fazla yer mahkemesinin yetkili olması halinde, seçim hakkının davacıya ait bulunduğu tartışmasızdır. HUMK'nın 23. maddesi uyarınca davacı bu seçim hakkını kullanmaz veya yanlış kullanırsa seçim hakkı davalıya geçer, davalı yetki itirazında yalnız bir mahkemeyi göstererek bu seçim hakkını kullanırsa, yetkisiz mahkeme dava dosyasının bu mahkemeye gönderilmesine karar verir. Buna karşılık davalı yetki itirazında birden fazla yetkili mahkemeyi yetkili göstererek seçim hakkını kullanmazsa, seçim tekrar davacıya geçer, mahkemenin bunun üzerine davacıdan seçim hakkını hangi mahkeme için kullandığını sorması ve yetkisizlik kararı ile dava dosyasının davacının seçtiği yetkili mahkemeye gönderilmesine karar vermesi gerekir.
Somut olayda trafik kazası Bozüyük'te meydana gelmiş, davalının ikametgahı ise Kütahya'dadır. Oysa dava yetkisiz mahkeme olan Şişli'de açılmıştır.
Davalı vekilinin yetki itirazında birden fazla mahkemeyi yetkili göstermesi nedeniyle seçim hakkı yeniden davacıya geçmiştir. Bu durumda davacıya Bozüyük veya Kütahya mahkemelerinden birisini seçme hakkı tanınarak yetkisizlik kararı ile dava dosyasının davacının seçtiği yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, yetki itirazının terditli yapılamayacağından bahisle reddi ile isin esasına girilmesi doğru olmamış ve hükmün bozulması gerekmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı şirket yararına BOZULMASINA, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 26.06.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy