(6762 S. K. m. 571, 724) (818 S. K. m. 61)
Dava: Taraflar arasındaki davanın İstanbul 7.Asliye Ticaret Mahkemesince görülerek bozmaya uyularak verilen 23.11.1999 tarih ve 1999/1128-1999/1226 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi H. Ulus tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı H. Bankası şubesindeki hesabına ait davalı tarafından tahsil edilen çek üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığını ileri sürerek 400.000.000 TL. sinin faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkillerinin çeke ciro yoluyla hamil olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemenin verdiği, davanın reddine dair karar davacı tarafın temyizi üzerine dairemizin 31.5.1999 gün ve 2769-4662 sayılı ilamında yazılı gerekçeyle ve kambiyo senetlerinde sahtecilik def'inin iyiniyetli hamil de dahil herkese karşı ileri sürülebilen mutlak def'ilerden olduğu göz önüne alınmak suretiyle davacı isteğinin değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğine işaret edilmek suretiyle davacı yararına bozulmuştur. Mahkemece bozma kararına uyularak sahtecilik def'inin mutlak def'ilerden olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, sahte imzalı çek bedelinin, bu bedeli bankadan tahsil eden hamilden istirdadı istemine ilişkindir. Davalı, TTK.'nun 724. Maddesi uyarınca keşidecinin uğradığı zararı ancak muhatap bankadan isteyebileceğini savunmaktadır. Anılan Yasa maddesi, keşidecinin sahte veya tahrif edilmiş bir çek bedelinin muhatap bankaca ibraz eden hamile ödenmesi yüzünden uğradığı zararı muhataptan isteyebilme imkanını düzenlemeye yöneliktir. Bu maddede muhataba yükletilen sorumluluk, kusursuz sorumluluktur ve muhatap banka ancak keşidecinin kusuru oranında bu sorumluluktan kurtulabilir. Muhatabın sorumluluktan kurtulamaması halinde, kötü niyetli hamile karşı BK.nun 61. ve devamı maddeleri uyarınca rücu hakkı bulunmaktadır. Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, TTK. nun 724.maddesi sadece keşideci ve muhatap arasındaki ilişki için düzenlenmiştir. Davaya konu çek, hamiline düzenlenmiştir. TTK. nun 571.maddesinde hamiline yazılı senetten doğan alacağa karşı borçlunun ancak senedin hükümsüzlüğüne taalluk eden veya senetten anlaşılan def'ilerle alacaklıya karşı şahsen haiz olduğu def'ileri ileri sürebileceği öngörülmüştür. Bu maddedeki def'ilerden bazıları mutlak, bazılar ise nispi olup, senette sahtecilik def'inin mutlak def'ilerden olduğunda ve iyi niyetli hamil de dahil herkese karşı ileri sürülebileceğinde tereddüt yoktur. Borçluya tanınan bu hak, ona yöneltilen eda taleplerine karşı kullanılabileceği gibi, Medeni Kanun'un 2.maddesinde öngörülen objektif iyi niyet kuralları ile çerçevelenen sınırlar içinde kalmak kaydıyla, bu hakkın zamanında kullanılamaması yüzünden böyle bir senetten dolayı iyi niyetli hamil de dahil olmak üzere üçüncü şahıslara yapılan ödemenin istirdadı amacıyla da kullanılabilir. Muhatap banka tarafından yeterli kontrol yapılmaksızın ve davacının bilgisi dışında yapılan ödemenin istirdadı isteminde davacıyı kötü niyetli saymak mümkün değildir.
Açıklanan nedenlere ve dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün onanması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 4.000.000. lira temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına 06.03.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy