(3167 S. K. m. 2) (818 S. K. m. 44)
Dava: Taraflar arasındaki davanın Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesince görülerek verilen 13.01.2000 tarih ve 1999/211 - 2000/39 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davalı Gen. Müd. vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için belirlenen 24.10.2000 günde davalı avukatı İ.P. gelip, davacı avukatı tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı.
Dava dosyası için Tetkik Hakimi Y. Arslan tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilince hamili bulunduğu iki adet çekin karşılıksız çıkması sonrası davalı bankaca hayali bir şirkete hesap açıp, çek karnesi verdiğinin öğrenildiğini bankanın kusurlu işleminden sorumlu olduğunu ileri sürerek, 2.352.000.000.- liranın keşide tarihlerinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili, hamil davacının bütün başvuru haklarını kullanmadan bankaya başvuramayacağını, çek hesabının hayali kişi adına açılmadığını savunarak gerek husumet ve gerekse esastan davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, sunulan kanıtlara, banka kayıtları üzerinde yapılan inceleme ve bilirkişi raporuna dayanılarak, çek keşidecisi şirketin mevcut olmadığı, davalı bankanın gereken dikkat ve özeni göstermediği gibi hesap dahi açmadığı bir şirket adına çek hesabı üzerinden çek karnesi düzenleyip vermekle kusurlu hareket ettiği ve zarardan Çek Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile çek bedellerinin keşide tarihlerinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davacının hamili bulunduğu çeklerin karşılıksız çıkması üzerine davalı bankanın mevcut olmayan (hayali) bir şirket adına çek hesabı açarak çek karnesi vermesi nedeniyle kusurlu olduğu savına dayalı olarak açılan çek bedellerinin tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece 3167 sayılı Çek Kanunu'nun 2. maddesinin buyurduğu özen ve dikkati göstermediği sonucuna varılan davalı bankanın bu kusurundan dolayı çek bedellerinin tamamından sorumlu olduğuna karar verilmiştir.
Anılan yasal düzenleme uyarınca, çeki karşılıksız çıkan keşidecinin bankada hesap açtırmasında bankanın kusurlu olması halinde karşılıksız çek nedeniyle hesap açan banka da sorumlu olur. Somut uyuşmazlıkta ise, yapılan araştırma sonucu davalı bankanın mevcut olmayan bir şirket için çek karnesi vermesi ve sonrasında bu çeklerin karşılıksız çıkması karşısında kusurlu olduğu ve davacı hamile karşı sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Ancak, tacir olan davacı hamilin çekleri alırken bu çekleri keşide edenin yetkili olup olmadığını, böyle bir tüzel kişiliğin bulunup bulunmadığını ve çek hesabının varlığını araştırmaması da BK'nın 44. maddesi hükmü uyarınca birlikte kusur oluşturur. Bu bakımdan, davacı hamilin birlikte kusurunun değerlendirilmesi gerekirken, davalı savunmasında değinilen bu yönün gözden kaçırılarak yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı banka vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, 100.000.000.- lira vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 24.10.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy