(818 S. K. m. 270) (1086 S. K. m. 73) (3213 S. K. m. 5)
Dava: Taraflar arasındaki davanın Kangal Asliye Hukuk Mahkemesi'nce görülerek verilen 1.3.2000 tarih ve 1998/95-2000/24 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi taraflar tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi Ayşe Altun tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, Çamözü mevkiindeki ruhsatlı krom maden sahasının davalı Kamuran adına tescilli olduğunu, 15.6.1987 tarih 22286 yevmiye numaralı sözleşme ile maden sahasının %15'nin davalı Kamuran tarafından müvekkiline devir edildiğini, davalı Kamuran'ın maden sahası işletmeciliğini diğer davalı şirkete devrettiğini, davalı şirket tarafından istihsali yapılan cevherin %15'inin müvekkiline ait olduğunu ileri sürerek, cevherin %15 davacı hissesine isabet eden oranda davacıya teslimine, birleşe dava ile ise, davacıya ait %15 hisse ayrılmadan davalılar tarafından maden sevk edildiğinden 1997 sezonu için davacı payına isabet eden 46.914.887.250 liranın dava tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı Kent Madencilik A.Ş. vekili, 15.5.1997 tarihli sözleşme ile davalı Kamuran'ın rödevans hakkının müvekkiline devredildiğini, müvekkilinin davacı ile ticari hiçbir borç-alacak ilişkisi bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı Kamuran Torungil, 3212 sayılı Maden Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca madenle ilgili hakların bölünemeyeceğini (paylara ayrılamayacağını), 15 Ekim 1992 tarih ve 16899 yevmiye numaralı karşılıklı, rıza ve muvafakatla iptal edilen 22283 sayılı rödevans hakkı sözleşmesinden dolayı dava açılamayacağını belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, maden Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ruhsat haklarının hisselere bölünemeyeceği, bu bakımından gerek arama ruhsatnamesi ve gerekse ön işletme ruhsatı ile işletme ruhsatı üzerinde %15 gibi bir hak iddiasının yasaya uygunluk teşkil etmediği, davalının 1995 yılından davacı ile yeniledikleri rödevans sözleşmesinden dolayı davalının payına düşen rödevansın %15'i üzerinden hak sahibi olabileceği, bunun nakit karşılığının ise 1.214.694.327 lira olduğu gerekçesiyle, 1.214.694.327 liranın dava tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve bilgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına davacı vekili ile davalı Kamuran Torungil'in temyiz itirazlarının reddi ile davalı Kamuran Torungil hakkındaki hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.
2- Davalı Kent Madencilik San. ve Tic. AŞ. vekilinin temyizine gelince; Davacı, 27.10.1995 tarihinde tekrar yürürlüğe konulan 15.06.1987 tarihli rödevans sözleşmesinden kaynaklanan alacağının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir. Anılan sözleşme davacı ile davalı Kamuran Torungil tarafından imzalanmıştır. Davalı Kent Madencilik AŞ. ise, bu sözleşmenin tarafı olmadığından, davalı şirket hakkındaki davanın reddedilmesi gerekirken, yazılı şekilde kabulü doğru görülmemiş, hükmün davalı şirket yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte yazılı nedenlerle davacı vekili ile davalı Kamuran Torungil'in temyiz itirazlarının reddi ile davalı Kamuran Torungil hakkındaki hükmün ONANMASINA, (2) numaralı bentte yazılı nedenlerle davalı Kent Madencilik San. ve Tic. AŞ. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı Kent Madencilik AŞ. yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 40.961.230 lira temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 16.10.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy