(1086 S. K. m. 74, 87, 438) (1086 S. K. m. 283)
Dava: Taraflar arasındaki davanın İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesince görülerek verilen 29.12.1998 gün ve 1997/1265-1998/1998 s. kararın Yargıtayca tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi Ahmet Susoy tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve bütün belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında imzalanan Trunk Telsiz Sistemi Abonelik Sözleşmesi uyarınca davalıya teslim edilen 2 adet el telsizine ilişkin, kira ve faiz alacaklarına ait olarak davalıya gönderilen iki adet fatura bedelinin ödenmediğini ileri sürerek, (195.005.793) TL. alacağın aylık %15 faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı şirket temsilcisi, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporuna nazaran, davacının 1.1.1997 ile 31.12.1997 dönemine ilişkin kira alacağının (103.849.830) lira, birikmiş faiz alacağının da ilavesi suretiyle alacağının (155.774.745) liraya ulaştığı gerekçeleriyle, ana alacak (103.849.830) liraya dava gününden itibaren aylık %15 faiz yürütülmesi koşuluyla (155.774.745) liranın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla talebin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde telsiz kira alacağı ve hizmet bedeli olarak 101.071.470 TL. asıl alacak ve bakiyesi 93.934.323 TL. faiz olmak üzere toplam 195.005.793 TL. alacaklarının aylık %15 akdi faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Mahkemece, 9.2.1998 günlü ara kararı ile davacı vekilinden temerrüt gününden dava gününe kadar oluşan faizi açıklaması istenmiş, davacı vekili faiz alacaklarının 212.917.798 TL. olduğunu bildirmiş ve bilirkişice yapılan tetkikat sonunda davacının telsiz kira alacağı + hizmet bedelinin 103.849.830 TL. olduğu, bunun temerrüt gününden dava gününe kadar olan faizinin de 155.774.745 TL. olduğunu bildirmiş ve mahkemece kira ve hizmet bedeli olan 103.849.830 TL. asıl alacağa dava gününden itibaren aylık %15 faiz yürütülmek koşuluyla (155.774.745) liranın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Davacı dava dilekçesinde asıl alacak ve faizini bildirmiştir. HUMK. nun 74. maddesi uyarınca hakim tarafların iddia ve savunmalarıyla bağlı olup talepten fazlaya karar veremez. Sair taraftan HUMK. nun 87/son cümle uyarınca ıslah yoluyla dahi olsa davalının muvafakatı olmadıkça müddeabihi artıramaz. Kaldı ki somut olayda 9.2.1998 gününden sonra davalı duruşmaya gelmediğinden müddeabihin artırılmasına karşı çıkmış sayılır. Bu sebeple bilirkişinin davalının yokluğunda verdiği ve müddeabihi artırıcı rapor davalıyı bağlamaz. Mahkeme, dava dilekçesindeki talep ile bağlı olduğundan, dava dilekçesindeki müddeabihe hükmetmesi gerekirken HUMK. nun 74. maddesindeki taleple bağlılık kuralı aşılarak istekten fazlaya karar verilmesi bozmayı gerektirir ise de davalının temyizi bulunmadığından bu husus bozma sebebi yapılmamıştır.
Diğer taraftan, davalı kendisine vekil ile temsil ettirmediği durumda mahkemece davalı yararına vekalet ücreti takdir edilmesi de doğru bulunmadığından bu yanlışlıklar nedeniyle kararın bozulması gerekir ise de bu yanlışlıkların düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HUMK. nun 438/7 maddesi uyarınca hükmün düzeltilerek onanması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarda açıklanan sebeplerle kararın hüküm fıkrasında yer alan (kira ve hizmet bedeli olarak 103.849.830 liraya dava gününden itibaren aylık %15 faiz yürütülmesi koşuluyla 155.774.745 liranın davalıdan alınıp davacıya verilmesi) fıkrasının hükümden çıkarılarak yerine davalı temyizi olmadığı için (103.849.830 TL. ve faizi 93.934.323) toplam (197.784.153) liranın davalıdan alınıp davacıya verilmesine, asıl alacak (103.849.830) TL. için dava gününden itibaren aylık %15 akdi faiz yürütülmesine, biçiminde hüküm fıkrası kurulmasına, (3.923.104) TL. nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine) şeklindeki hüküm fıkrasının hükümden çıkarılmasına, kararın düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 14.02.2000 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy