(6762 S. K. m. 781)
Dava: Taraflar arasında görülen davada (Beyoğlu Birinci Asliye Ticaret Mahkemesi)nce verilen 23.5.2000 tarih ve 1999/446-2000/230 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü.
Karar: Davacı vekili, ürettiği deri tekstil ürünlerinin reklam ve tanıtımını yapmak üzere Düsseldorf kentinde düzenlenen fuarda stand kiralayan müvekkilinin, fuarda sergileyeceği malları taşımak üzere davalıya teslim ettiğini, ancak malların kaybedildiğini, davacının büyük maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürerek, toplam 7.671.583.934 lira maddi ve 5.000.000.000 lira manevi tazminatın reeskont faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevabında, yükün taşıma senedinde alıcı gözüken şirkete usulüne uygun teslim edildiğini, bu aşamadan sonraki kayıp ve zarardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, tazminatın haksız ve fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia ve savunmaya, toplanan delillere, bilirkişi raporuna nazaran, her ne kadar davalı taşıyıcıya tam ve sağlam teslim edilen yük ile ilgili hava taşıma senedinde gönderilen olarak CPD. Düsseldorf Fuarı gösterilmiş ve mallar fuar organizasyonu kaşesini kullanan firmaya teslim edilmiş isede, yükün fuar eşyası olduğu hususunun açıkça belirlendiği, bu durumda yükün davacının far alanındaki standına kadar taşınıp, tesliminin burada yapılması gerektiği, oysa yükü teslim alan firmanın ara taşıyıcı olduğu, bu durumda yükün alıcıya tesliminden söz edilemeyecek olup, tespit edilen zarardan davalı taşıyıcının sorumlu olduğu, ancak, manevi tazminat koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile, davanın kısmen kabulüyle (6.479.946.428) liranın dava tarihinden yürütülecek reeskont oranında temerrüt faiziyle davalıdan tahsiline manevi tazminat isteminin ise reddine karar verilmiştir.
Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dava, taşınması üstlenilen yükün alıcısına ulaştırılmadığı iddiasına dayalı tazminata ilişkin olup, bir kısım deri giyim eşyasının İstanbul'dan Düsseldorf'a taşınması için davalıya teslim edildiği çekişmesizdir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, taşıyıcı tarafından Düsseldorf'daki Johann B... firması yetkilisine yapılan teslimatın, taşıyıcıyı sorumluluktan kurtaran, bir başka deyişle göndericinin talimatına uygun bir teslimat olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır. Düzenlenen hava taşıma senedinde (28.7.1999 tarihli Air Walsimm) "gönderilen" olarak "CPD. Düsseldorf Fair Stokumer Kırchstrasse 61 D- 40474" yani CPD. Düsseldorf Fuarı yazılmıştır. Bu şekilde talimat ve ibare karşısında, yükün fuar organizasyonuna veya organizasyonun yetkili kıldığı kişiye teslimi ile davalı taşıyıcının sözleşme gereği edimini yerine getirdiği kabul olunacaktır.
Johann B... firmasına yapılan teslimatın talimata uygun bir teslim olup olmadığı meselesine gelince; davalı tarafından dosyaya ibraz edilen itiraza uğramayan belgeler ve özellikle, "Düsseldorf'taki Fuar ve Sergilerde Mukaveleye Bağlı Nakliyeciler İçin Ödenecek Miktar" başlıklı sözleşmeye göre, fuar katılımcılarının fuar dahilindeki nakliye işlerini diledikleri gibi yapamayacakları, fuar alanında dahili iç taşımaya tek ve yetkili taşıyıcının Johann B... firması olduğu, dolayısıyla Johann B... firmasının fuar organizasyonu nam ve hesabına iş yaptığı anlaşılmaktadır. Üstelik, Johann B... firma yetkilisi, 29 Haziran 1999 tarihli teslim makbuzunu, "Fuar Organizasyonu" kaşesi ve "Düseldorf Fuar Deposu Mal Girişi" ibareleriyle imzalamıştır.
Artı bu durumda, "Fuar Organizasyonu" adına yükü teslim alan Johann firmasının alt taşıyıcı olarak nitelendirmesi mümkün olmadığı gibi, Fuar organizasyonunun yetkilendirdiği ve görev alanına (mal giriş deposu ile Fuar içinde standlara dahili taşıma işi) bir başkasının müdahale imkanı bulunmayan Johann B... firmasına yapılan teslimatın, sözleşmeye ve göndericinin talimatına uygun bir teslimat olduğunun kabulü zorunludur. Öte yandan, davacı teslimatın standlarda yapılacağı hususunda talimat verildiğini de kanıtlamış değildir.
Bu durumda mahkemece, taşıyıcı davalının, yükü talimata uygun olarak gönderilene teslim ettiğinin, dolayısıyla, Fuar Organizasyonu'na yapılan teslimden sonraki aşamalarda meydana gelen zarardan sorumlu olamayacağının kabulü ile davanın reddine karar vermek gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
2- Yukarıda açıklanan bozma şekil ve sebebine göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle kararın davalı yararına (BOZULMASINA) (2) nolu bentte yazılı nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, duruşmada vekil ile temsil olunan davalı yararına taktir olunan 100.000.000 lira vekillik ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 30.11.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy